Sınırlı ayni haklar
Bir parselden diğerine taşıdığım su için irtifakım var; boru hattının kamulaştırılması hangi hakkımı sona erdirir?
Boru hattına müdahale edilmesi, suyu alma hakkınızın, boruların mülkiyetinin ve komşu araziden hat geçirme irtifakınızın aynı anda ve aynı kapsamda sona erdiği anlamına gelmez. Önce hangi hakkın ve hangi tesisin kamulaştırıldığını belirleyin. Kaynaktan su almaya yetki veren belgeyle hattın geçtiği araziyi kullanma hakkı farklı olabilir.
Türk Medeni Kanunu, su ve benzeri mecraları kural olarak işletmenin eklentisi ve işletme malikinin malı sayar; aksine düzenleme bulunup bulunmadığı incelenir. Başkasının taşınmazını mecra için ayni hakla yüklemek ise ayrı bir konudur. Dışarıdan görülmeyen mecrada tescil; dışarıdan görülen mecrada ise noterce düzenlenen sözleşmeye dayanılarak mecranın yapılması için özel kuruluş kuralı vardır. Bu nedenle yalnız borunun size ait olması veya görünür olması, bütün hakların belgelendiği anlamına gelmez.
Kamulaştırma kararında ve planda hattın hangi kesimi, bağlantı noktası, bakım alanı veya kullanım hakkı alınmış, karşılaştırın. İrtifakın kapsamı öncelikle tescilden; açık değilse tescilin sınırları içinde kazanma sebebi ve ilgili kullanım biçiminden belirlenir. Hattın başka yere taşınmasıyla hakkın tamamen ortadan kaldırılması da aynı işlem değildir. Yeni hat yeri önerilmişse bunun mevcut su alma ve kullanma imkânını gerçekten sürdürüp sürdürmediğini teknik belgelerle gösterin.
Tapu ve resmî senedi, hat krokisini, tesis mülkiyetini ve su kullanımının dayanağını dosyaya sunun. Komşuluk hukukundaki zorunlu mecra kurallarını, kamulaştırma kurallarına bağlı bir mecra işlemine otomatik uygulamayın; kanun bu ayrımı açıkça yapar. Ödeme veya terkin belgesinin yalnız etkilenen hak ve kesime ilişkin olup olmadığını kontrol edin. Bir boru parçası için ödeme yapılmasını bütün su hakkından vazgeçme saymayın; buna karşılık eski kaydın varlığıyla hattın her yerde aynı biçimde devam edeceği de garanti değildir.