Vergi ve mali sonuçlar
Kamulaştırma kazancında alış bedelinin endekslenmesi için alış ayı mı ödeme ayı mı araştırılır?
Önce taşınmazın vergi bakımından edinim tarihi ile elden çıkarılma tarihini belirleyin; kamulaştırma parasının bankaya yatırıldığı ayı kendiliğinden bu iki tarihten biri yerine koymayın. Kişisel taşınmazın değer artışı kazancı hesabındaki endeksleme, alış maliyetini belirli fiyat artışıyla güncelleme işlemidir. İdarenin bedeli geç ödemesi nedeniyle hesaplanan faizden veya bilirkişinin taşınmaz değerlemesinden farklıdır.
Gelir İdaresinin uygulama örneğinde, edinim ayından önceki ayın ve elden çıkarma ayından önceki ayın Yİ-ÜFE endeksleri kullanılır. Alış bedeli, son endeksin ilk endekse oranıyla çarpılır: Alış bedeli × son endeks ÷ ilk endeks. Burada son endeks elden çıkarma ayından önceki, ilk endeks edinim ayından önceki aya aittir. TÜFE, yıllık yeniden değerleme oranı veya rastgele iki aylık enflasyon oranı kullanılmaz.
Endeksleme için ilgili endeks artışının en az yüzde on olması gerekir. Artış bu koşulu sağlamıyorsa sırf zaman geçti diye maliyete seçtiğiniz bir enflasyon farkı eklemeyin. Doğru aylara ait resmî endeks değerlerini ve hesabı saklayın; eski bir rehberdeki örnek yılın rakamlarını kendi işleminizin yılına aynen taşımayın.
Tapu edinimi, varsa belgelenmiş önceki teslim veya tahsis, kamulaştırma anlaşması, devir veya tescil kararı ve ödeme kayıtları aynı tarih çizelgesinde gösterilsin. Bedel taksitle ya da daha sonra ödenmişse, gelir vergisindeki beyan dönemi sorusunu ayrıca çözdürün; endeks hesabına ilişkin bu açıklama her dosyada yalnız tahsil gününün veya karar gününün geçerli olduğunu söylemez. Endekslenmiş maliyet belirlendikten sonra diğer indirilebilen giderler ve ilgili yılın kazanç istisnası ayrıca değerlendirilir.