Devir ve sözleşme
Sadece ilk yatırılan bedeli devrettiysem sonradan doğacak fark bedeli kime aittir?
Devir gerçekten yalnız ilk yatırılan belirli bedelle sınırlıysa, sonradan hükmedilecek farkın da kendiliğinden devredildiği söylenemez. Fakat sonuç, sözleşmenin yalnız başlığına veya tek cümlesine göre değil, tamamına ve tarafların gerçek ortak iradesine göre belirlenir. “İlk yatırılan tutar” bir sınır mı, yoksa tüm alacağı tarif ederken kullanılan geçici bir rakam mı? Önce bu ayrım açıklığa kavuşmalıdır.
Belgede belirli bir para tutarı mı, bedel alacağının belli oranı mı, yoksa aynı dosyadaki bütün hak ve alacaklar mı devredilmiş, kontrol edin. Bedel artışı veya fark alacağı ayrıca düzenlenmişse bu hüküm de değerlendirilir. İlk ödeme makbuzunun tarihini ve tutarını, sonraki kararı ve devir belgesinin tarihini yan yana koyun. Bu belgeler görülmeden farkın mutlaka eski alacaklıda veya mutlaka devralanda kaldığı şeklinde genel bir sonuç çıkarılamaz.
Asıl alacakla birlikte bağlı hakların ve işlemiş faizin geçmesine ilişkin kural, her yeni ana para farkının sınırsız biçimde devredildiği anlamına gelmez. Yargıtayın bir kamulaştırma uyuşmazlığında, bedel artırma davasındaki hak ve alacakları konu alan temliknamenin ayrıca değerlendirilmesini istemesi de hangi hakkın devredildiğinin önemini gösterir; yalnız ilk ödeme tutarını devreden her belgenin sonraki farkı kapsadığını söylemez.
Fark bedelinin kime ödeneceği konusunda anlaşmazlık varsa bunu karar ve ödeme dosyasına somut belgelerle bildirin; gerekirse alacaklı sıfatına ilişkin çekişmenin çözümünü ve ödemenin korunmasını isteyin. Bir kişinin ilk tutarı tahsil etmiş olması, bütün sonraki tutarları da tek başına çekme yetkisi vermez. Aynı fark için iki ayrı kişiye ödeme yapılması veya sözleşme kapsamının bankaca tahmin edilmesi beklenmemelidir.