Mahkeme rapor almadan kendi hesabıyla bedel belirleyebilir mi?

Bedel üzerinde anlaşmazlık sürüyorsa, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında gerekli bilirkişi incelemesi yerine hâkimin kendi teknik hesabını koyması doğru olmaz. Kanun, anlaşma sağlanamadığında taşınmazın değerinin uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla incelenmesini düzenler. Ancak tarafların bedelde anlaşması farklıdır; mahkeme bu durumda anlaşılan bedeli kabul eder.

Bu ayrımı dosyanızdaki duruşma tutanağından kontrol edin. Gerçekten belirli bir tutar üzerinde anlaşma mı kaydedilmiş, yoksa yalnız kamulaştırmaya karşı olmadığınız mı söylenmiş? Kamulaştırmaya itiraz etmemekle bedelde anlaşmak aynı değildir. Anlaşmazlık varsa taşınmazın niteliğine uygun kurul, keşif ve gerekçeli değerleme süreci önem taşır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu da özel veya teknik bilgi gerektiren konularda bilirkişiye başvurulmasını, hukuki değerlendirmenin ise hâkim tarafından yapılmasını öngörür. Bu nedenle emsal üstünlüklerinin, tarımsal verimin veya yapı özelliklerinin teknik değerlendirilmesiyle kanunun uygulanmasını ayırın. Hâkimin hukuki konuda karar vermesi için bilirkişiden izin alması gerekmez; fakat uzmanlık gerektiren olguları yalnız kişisel kanaatiyle belirlemesi başka meseledir.

Mahkemeye hangi teknik sorunun rapor alınmadan çözüldüğünü ve bunun bedeli nasıl etkilediğini açıklayın. Dosyada gerçekten hiç kurul raporu bulunmamasıyla, bulunan raporun mahkemece diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi aynı durum değildir. Gerekli incelemenin yapılmasını isterken “her konuda bilirkişi zorunlu” gibi geniş bir iddia kurmayın. Hüküm verilmişse, eksik teknik incelemeyi ve varsa anlaşma kaydına ilişkin itirazınızı kararın başvuruya açık bölümü bakımından ayrıca değerlendirin.