Kamulaştırma bedeliyle banka borcu kapandı; nakit görmeyen şirket yine de satış kazancı kaydetmek zorunda olabilir mi?

Evet. Şirkete ait taşınmazın kamulaştırma bedeli şirketin banka borcunu kapatmak için doğrudan bankaya gönderilmişse, şirketin eline nakit geçmemesi tek başına kazanç kaydı yapılmayacağı anlamına gelmez. Taşınmazın devri ve karşılığında elde edilen bedel ile bu bedelin borcun ödenmesinde kullanılması iki ayrı aşamadır. Bedel üzerinde şirketin hakkı ve bankaya yapılan ödemenin hangi borcu kapattığı belirlenmelidir.

Kazanç, sırf bankaya aktarılan toplam tutarın kendisi değildir. Amortismana tabi bir şirket kıymetinin devrinde bedelle ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan kayıt değeri arasındaki fark esas alınır; diğer ilgili kayıt ve hükümler ayrıca değerlendirilir. Buna karşılık banka borcunun ana parasını kapatmayı, taşınmazın maliyetine eklenebilecek yeni bir gider gibi ikinci kez düşmeyin.

Kamulaştırma bedel dökümünü, bankaya ödeme talimatını veya haciz nedeniyle gönderme yazısını, kredi hesap ekstresini, borcun kapanış kaydını ve taşınmazın envanter kayıtlarını birlikte hazırlayın. Ana para, faiz, banka gideri ve varsa şirkete kalan bakiye ayrı gösterilsin. Faiz ve giderlerin vergi bakımından nasıl dikkate alınacağı kendi koşullarına göre incelenir; bütün banka kesintileri otomatik olarak aynı gider değildir.

GİB’in taşınmaz satış kazancı istisnası rehberi, mevcut borç karşılığı devirlerle kamulaştırmayı kurumun finansmanını etkileyen işlemler arasında ele alır; fakat bundan her borç kapatan şirketin mutlaka istisna kazanacağı sonucu çıkmaz. Aktife giriş tarihi ve diğer istisna koşulları ayrıca kontrol edilir. Alacağın hangi hesap döneminde doğduğu tartışmalıysa bu da ayrıca incelenmelidir; nakit görmemeyi gerekçe gösterip kayıt işlemini bütünüyle atlamayın.