Acele karar mülkiyet için değil irtifak için alınmış; idare tüm kullanımımı engelleyebilir mi?

İrtifak için başlatılan acele usul, idareye bütün taşınmazın mülkiyetini edinmiş gibi sınırsız kullanım hakkı vermez. Ancak irtifak da yalnız kâğıt üzerindeki ince bir çizgi değildir; hakkın konusu ve teknik gereği bazı faaliyetlerin yapılmasını engelleyebilir. Bu nedenle “hiç kullanamıyorum” iddianızda, kararın tanıdığı hak ile fiilen yaratılan engelin kapsamını karşılaştırmak gerekir.

Acelelik kararındaki hak türünü, mahkemenin el koyma kararını ve ölçekli irtifak planını birlikte alın. Hangi kesim, yükseklik veya derinlik için hak tanındığını; sürekli tesis alanı ile geçici çalışma alanını ayırın. Parselde ayrıca mülkiyeti alınan bir bölüm bulunabilir. Birden fazla hakkın aynı projede bulunması, irtifak yazan her alanın tümden idareye bırakıldığı anlamına gelmez.

Fiilî engeli ölçülebilir anlatın: Hangi giriş kapandı, hangi bölüm çevrildi, hangi mevcut faaliyet hangi tarihten beri yapılamıyor? Bu durumu plan üzerinde ve tarihli görüntülerle gösterip idareden engelin hangi karar veya teknik kullanım koşuluna dayandığını sorun. Geçici yapım faaliyetiyle tesis işletmeye açıldıktan sonra sürecek sınırlamayı ayrı açıklatın. Kararda olmayan ek alanın kullanımını, yalnız irtifakın varlığıyla açıklanmış kabul etmeyin.

İrtifak bedeli, bu hak nedeniyle taşınmazda meydana gelen değer düşüşüne dayanır. Kayıt yalnız dar bir kullanım gösterirken bütün taşınmazın fiilî kullanımının kaybolduğu ileri sürülüyorsa, hem müdahalenin yetki sınırı hem değer üzerindeki gerçek etkisi teknik ve hukuki olarak incelenmelidir. Bu durum otomatik olarak tam mülkiyet bedeli veya bütün parselin alınması hakkı doğurmuş sayılmaz. Önce kalıcı hakkın etkisiyle kapsamı aşan veya geçici müdahaleyi ayırarak ilgili dosyaya sunun.