Acele kamulaştırma için kamu yararı kararı gerekmeyeceği söylendi; hangi işlemler sonradan tamamlanabilir?

Acele usul, kamu yararı ve olağan kamulaştırma işlemlerinin bütünüyle ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kanun, kıymet takdiri dışındaki işlemlerin sonradan tamamlanmasına izin vererek erken el koyma yolu açar. “Şimdi tamamlanması beklenmeden ilerlenebilir” ile “bu işlem hiç gerekmeyecek” farklıdır. Hangi belgenin henüz alınmadığı ve hangi dayanakla sonraya bırakıldığı dosyada açıklanmalıdır.

Önce ayrı bir kamu yararı kararı gerekip gerekmediğini belirleyin. Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıkça onaylı özel plan ve projeye göre yapılacak hizmetlerde kanun ayrıca kamu yararı kararı ve onayı aramaz; bunun yerine yetkili icra organının kamulaştırmaya başlama kararı bulunur. Bu istisna, işlemin acele olmasından değil, plan veya proje dayanağından kaynaklanır. İdareden hangi yolu kullandığını ve mevcut dayanakları isteyin.

Acele el koymada ise taşınmazın kanuni usulle değerinin belirlenmesi ve öngörülen bedelin hak sahibi adına bankaya yatırılması, sonradan yapılacak sıradan evrak işi gibi atlanamaz. Aceleliğe ilişkin hukuki dayanak, parsel için mahkeme işlemi ve değerleme–yatırma belgeleri ayrı kontrol edilir. Kamu yararı kararının henüz tamamlanmamış olmasıyla kıymet takdiri ve bedel güvencesinin hiç yerine getirilmemesi aynı eksiklik değildir.

İdareden kalan işlem çizelgesini yazılı isteyin: Gereken karar ve onaylar, malik ve parsel kayıtları, tapulu yerde satın alma süreci ve anlaşma olmazsa bedel tespiti ile tescil yolu hangi aşamadadır? Erken el koyma, mülkiyetin nihai edinimini ve dosyanın tamamlanmasını kendiliğinden bitirmez. Eksik işlemler için evrensel tek bir tamamlanma süresi uydurmayın; hangi adımın neden beklediğini ve somut dosyada hangi başvurunun gerekli olduğunu belgeleriyle inceletin.