İdare kamulaştırma kararı almadan arsayı normal satışla almak istiyor; yeni kamulaştırma KDV istisnası yine uygulanır mı?

Hayır; alıcının kamu idaresi olması tek başına yeni kamulaştırma KDV istisnasını sağlamaz. Bu istisna, Kamulaştırma Kanunu kapsamında yapılan taşınmaz devrine ilişkindir. İdare kamulaştırma sürecine girmeden sizinle normal bir satış yapıyorsa, yalnız taşınmazı yol, park veya başka kamu işi için kullanacak olması bu özel istisnayı kendiliğinden doğurmaz.

Buna karşılık “anlaşarak satıyorum” demek de işlemin mutlaka kamulaştırma dışında olduğu anlamına gelmez. Kamulaştırma kararı alındıktan sonra kanundaki satın alma usulüyle yürütülen pazarlık ve anlaşma sonucunda yapılan devir, kanunen kamulaştırma yoluyla alınmış sayılır. Normal satış sözleşmesiyle bu kanuni satın alma tutanağını birbirine karıştırmayın; belirleyici olan başlık değil işlemin dayanağıdır.

İdareden satın alma yetkisini ve dayanağını gösteren kararı, varsa kamulaştırma kararını, uzlaşma komisyonu tutanağını ve tapu işlemine esas yazıyı isteyin. Belgeler, normal satın alma ile kamulaştırma kapsamındaki anlaşmalı devri açıkça ayırsın. Sonradan yalnız faturaya “kamulaştırma” yazmak veya sözlü olarak kamu yararından söz etmek, eksik hukuki dayanağın yerine geçmez.

Bu özel istisnanın uygulanmaması her satıcının mutlaka KDV ödeyeceği anlamına gelmez. Önce satışın KDV’nin konusuna girip girmediği, satıcının faaliyeti ve varsa başka bir istisnanın koşulları ayrıca değerlendirilir. Şirket aktifindeki arsa ile ticari faaliyet dışında tutulan kişisel arsanın durumunu aynı saymayın. Sözleşme ve fatura düzenlenmeden önce işlem türünü ve uygulanacak vergi hükmünü yazılı olarak netleştirin.