Dağıtım cetvelinde bana pay verilmiş ama yer zeminde su altında; kâğıt üzerinde hak verilmesi yeterli mi?

Yalnız dağıtım cetvelinde adınıza pay yazılması, verilen arazinin gerçekte hangi durumda olduğunu incelemeyi gereksiz kılmaz. Toplulaştırmada alanla birlikte arazi niteliği ve değer denkliği önemlidir. Ancak su altında görünmesi de, bunun nedeni ve süresi belirlenmeden, otomatik olarak bütün taşınmaz bedelinin ödenmesini gerektirmez.

Güncel toplulaştırma yönetmeliğinde derecelendirme, eski arazi yerine aynı değerde yeni arazi verilebilmesi amacıyla yapılır. Toprak özellikleri, konum ve diğer niteliklere göre parsel değer sayısı oluşturulur; yeni dağıtım bu hesap üzerinden kurulur. Verilen yer kalıcı biçimde su altında veya tarımsal kullanıma elverişsizse, kâğıttaki puanla gerçek durum arasındaki fark somutlaştırılmalıdır. Sadece eskiyle aynı metrekareyi göstermek bu itirazı cevaplamaz.

Su durumunu tarihli ölçüm ve fotoğraflarla belgeleyin: Alan dağıtımdan önce de böyle miydi, doğal ve geçici taşkın mı var, drenaj eksikliği mi söz konusu, yoksa sonradan baraj veya başka kamu faaliyeti mi etkili olmuş? Derecelendirme haritasını, toprak etüdünü, tahsis krokisini ve yer teslim belgelerini isteyin. Dağıtım ve teslimin mevzuatta özel usulleri vardır; sizin imzanızın bulunmaması her durumda hiç teslim yapılmadığını göstermese de gerçek kullanım engeli ayrıca açıklanmalıdır.

Sorun başlangıçtaki yanlış derecelendirme veya tahsisse, o işlemin düzeltilmesini ve dayanak hesabı hedefleyin. Sonradan ortaya çıkan ayrı su baskını veya kamu müdahalesi varsa bunun sorumlusu, başlangıcı ve kaybı ayrıca değerlendirilir. Yeni parseller teslim edilene kadar toplulaştırma nedeniyle doğan ürün ve gelir kayıpları için de özel hükümler vardır; tapu işlemi, fiilî kullanım ve zarar dönemini birbirine karıştırmayın. Aynı kaybı hem dağıtım eksikliği hem tam arazi bedeli olarak iki kez hesaplamayın.