İdare ağaçları kestikten sonra dava açıldı; eski durumu nasıl ispatlayabilirim?

Ağaçlar dava açılmadan kesilmişse, keşif gününde görülmemeleri daha önce hiç bulunmadıklarını kanıtlamaz. Buna karşılık yalnız sizin ağaç sayısı veya yaşı hakkındaki beyanınızla istenen bedelin bütünü de kanıtlanmış sayılmaz. Kesimden önceki durumu ve bunun ilgili değerleme dönemine bağlantısını gösteren kayıtları birlikte toplayarak mahkemeye somut bir ispat planı sunun.

İdarenin kesimden önce hazırladığı kıymet takdiri, ağaç veya muhdesat tespit tutanağı, kamulaştırma planı ekleri, teslim ve kesim kayıtları varsa getirtilmesini isteyin. Sizin elinizdeki eski fotoğraflar, hava görüntüleri, üretim ve bakım kayıtları da yardımcı olabilir. Her belgenin aynı parsel veya alınan bölümle ilgili olduğunu ve hangi tarihte hangi durumu gösterdiğini açıklayın; başka bahçenin görüntüsünü veya sonradan oluşan durumu buraya taşımayın.

Tür, sayı, yaş, dikim düzeni ve verim durumu gibi teknik unsurları ayrı gösterin. Yerinde kalan kütükler, kökler veya başka izler varsa güvenli ve hukuka uygun biçimde korunmasını, uygun uzmanlıkla incelenmesini isteyebilirsiniz; bunların her olayda bütün eski özellikleri kesin göstereceğini varsaymayın. Durumu gerçekten bilen tanıkların hangi zamanda ne gördüklerini belirtin; teknik bedel hesabını yalnız genel tanık tahminine bırakmayın.

Kesimin tarihi, kimin yaptığı, ilgili edinim veya el koyma işlemi ve hangi zarar ya da bedel kaleminin istendiği ayrı belirlenmelidir. Aynı ağaç değerini hem arazi gelirinde hem ayrıca ağaç kaleminde iki kez saymak da, daha önce ödendiği belgeyle anlaşılan kalemi hiç ödenmemiş göstermek de doğru değildir. Mahkemeden eski durumun hangi delillerle kurulabildiğini ve hangi belirsizliğin giderilemediğini raporda açıklatın. Delil tespiti artık ortadan kalkmış ağacı yeniden mevcut hâle getirmez; varsa kalan iz ve kayıtları korumaya yarayabilir.