Kamulaştırma bedeli sözleşmede KDV dâhil yazıyor; istisna çıkınca anlaşılan net bedel kendiliğinden değişir mi?

İstisnanın yürürlüğe girmesi, sözleşmedeki “KDV dâhil” ifadesinden hareketle anlaşılan net bedelin mutlaka artacağı veya azalacağı sonucunu tek başına vermez. Önce devrin gerçekten istisna kapsamına girip girmediği, sonra tarafların bedeli nasıl kararlaştırdığı ayrı incelenir. Verginin hesaplanmamasıyla sözleşmede kime ne kadar ödeme borcu bulunduğu aynı soru değildir.

Sözleşmenin tamamına ve tarafların gerçek ortak iradesine bakılır. Vergiler dâhil değişmez bir toplam bedel mi amaçlandı, belirli bir net taşınmaz bedeline yalnız hukuken doğan KDV’nin eklenmesi mi kararlaştırıldı, yoksa vergi değişirse bedelin uyarlanacağı ayrıca mı yazıldı? Yalnız “dâhil” kelimesini seçip diğer hükümleri, bedel tablosunu ve anlaşma tutanağını görmeden bir taraf lehine kesin hesap çıkarmayın.

İmzalı sözleşmeyi, ek bedel cetvelini, pazarlık ve anlaşma tutanaklarını, vergiye ilişkin yazışmaları, faturayı ve ödeme dökümünü birlikte inceletin. İdareden yaptığı hesabın sözleşmedeki hangi hükme dayandığını yazılı açıklamasını isteyin. Vergi istisnasını doğru uygulamak için yapılacak belge işlemiyle, tarafların bedeli değiştirmek üzere yapacağı anlaşmayı birbirinin yerine koymayın; bir muhasebe düzeltmesi tek başına sözleşme değişikliği değildir.

Tarafların anlaşması, kanuna göre doğmayan bir vergiyi kendiliğinden doğurmaz. Buna rağmen faturada yersiz KDV gösterilmişse, kanunun belgeyi düzenleyene yüklediği ödeme ve düzeltme sonuçları ayrıca gündeme gelir. Sözleşmedeki brüt-net uyuşmazlığını çözmek için gerçeğe aykırı KDV satırı kullanmayın. Bedel konusunda anlaşmazlık sürüyorsa, hak talebinizi sözleşme ve işlem türüne göre ayrıca değerlendirin; vergi hesabının netleşmesini taraflar arasındaki borcun da kesinleşmesi saymayın.