Kiracı ve kullanıcı
Kiraladığım tarla üzerindeki ürünün parasını arazi sahibi benim yerime alabilir mi?
Arazi sahibi, yalnız tapu kendisinde olduğu için kiracının yetiştirdiği ürüne ilişkin bütün bedeli kendi hakkıymış gibi alamaz. Önce kira veya ortakçılık ilişkisinde ürünün kime ait olduğu ve hangi zararın ödendiği belirlenir. Arazi mülkiyetinin kamulaştırma bedeli ile hasat edilemeden zarar gören sezonluk ürünün karşılığı aynı hak değildir.
Ürün kirasında kiracıya, sözleşme kapsamında ürünü elde etme hakkı bırakılır. Ortakçılıkta ise ürünün taraflar arasında paylaşılması kararlaştırılmış olabilir. Bu nedenle sözleşme, ekim ve bakım giderleri, ürün satış kayıtları, tarımsal kayıtlar ve yerel uygulama birlikte önem taşır. Kimin ektiği kadar hangi tarihte müdahale edildiği, ürünün ne kadarının kurtarıldığı ve hasada izin verilip verilmediği de araştırılır. Hasat mümkünken bütün sezonun ürünü kaybedilmiş gibi hesap yapılamaz.
Kamulaştırma veya araziye giriş sırasında idareye kiracı olduğunuzu ve ürüne ilişkin hakkınızı yazılı bildirmek, tespitin yalnız tapu sahibi üzerinden yapılmasını önlemeye yardımcı olur. Tutanağa ürün türü, alanı ve yetiştiren kişi kaydedilebilir. Arazi sahibine daha önce ödeme yapılmışsa hangi kalemlerin bu ödemeye dahil olduğu incelenmelidir; aynı ürün için iki ayrı kişiye ikinci kez ödeme yapılması beklenemez. Bedelin yanlış kişiye ödenmesiyle, ürün zararının hiç karşılanmamış olması farklı uyuşmazlıklardır. Sonraki talebin muhatabı ve kapsamı bu ayrımdan etkilenir.