Bedel nasıl hesaplanır
Kamulaştırılan tarlamda hasada hazır ürün varsa arazi bedeli dışında ürün zararı araştırılır mı?
Evet; hasat edilemeden kaybedilecek ürün, arazi mülkiyetinin bedelinden ayrı incelenmesi gereken bir zarar olabilir. Ancak her kamulaştırmada otomatik olarak ikinci bir ürün bedeli ödenmez. Ekili arazinin boşaltılması kural olarak hasat sonuna bırakılır. Hasadı beklemek mümkün değilse idare, mahkemece belirlenen ekin bedelini karşılayarak boşaltma isteyebilir. Aynı ekin bedeli kamulaştırma hesabında zaten karşılanmışsa yeniden ödenmez.
Burada belirleyici olan, müdahale sırasında hangi ürünün bulunduğu ve gerçekten neyin kaybedildiğidir. Ürün cinsi, ekili alan, gelişme veya olgunlaşma durumu, beklenen verim, hasada kalan süre ve kurtarılabilen miktar tespit edilmelidir. Ürünün tamamı yerine yalnız bir kısmı zarar gördüyse hesap buna göre yapılır. Hasat gerçekleşmediği için yapılmayacak giderlerin de dikkate alınması gerekebilir; brüt satış beklentisi her durumda net zarar değildir.
Araziye girişten önce tarihli fotoğraflar, ekim ve bakım kayıtları, tarımsal kayıtlar, fatura ve ürün alım belgeleri bu nedenle önemlidir. İdarenin giriş veya teslim tutanağında ürünün belirtilmesini isteyebilirsiniz. Tarlayı kiracı ya da ortakçı ekiyorsa ürünün kime ait olduğu ayrıca açıklığa kavuşmalıdır. Arazi sahibine yapılan ödeme, her durumda ürünü yetiştirenin zararını da kapsamaz. Arazi değeri, mevcut ürün ve varsa geçici kullanım kaybı birbirine karıştırılmadan değerlendirilmelidir.