Hak arama ve giderim
Maddi bedeli kazandığım hâlde hukuksuz yol yapımı için manevi giderim istemem aynı parayı iki kez istemek midir?
Her zaman aynı parayı iki kez istemek değildir. Taşınmazın bedeli ile hukuka aykırı el atmanın yol açtığı manevi zarar farklı giderim kalemleridir. Ancak maddi bedeli kazanmış olmanız, ayrıca manevi tazminata da otomatik olarak hak kazandığınız anlamına gelmez; hangi müdahaleden hangi zarar doğduğunu ve önceki kararın neyi karşıladığını açıklamanız gerekir.
Anayasa Mahkemesi, bir bölümüne kamulaştırmasız yol yapılan taşınmaz için bedel tazminatına hükmedilmiş bir olayda ayrıca mülkiyet hakkı ihlali tespit etmiştir. İdarenin olağan kamulaştırma güvencelerini atlayıp maliki dava açmak zorunda bırakması, sonradan taşınmaz bedelinin belirlenmesiyle tamamen hukuka uygun hâle gelmiş sayılmamıştır. Mahkeme, o başvuruda talebi de dikkate alarak manevi tazminat ödenmesine karar vermiştir.
Bedel kararını, ödeme belgelerini, yolun ne zaman ve hangi bölümde yapıldığını gösteren kayıtları ve başvuru dilekçenizi birlikte inceleyin. Talebinizi yalnız “arsa daha pahalıydı” diye kuruyorsanız bu esasen değer hesabıdır; manevi giderim etiketi koymak aynı maddi kaybı ikinci kez istemeyi haklılaştırmaz. Manevi talebin hangi hukuka aykırılığa ve giderilmemiş sonuca dayandığı açık olmalıdır.
Bu örnekteki geçmiş tazminat tutarı herkes için geçerli bir tarife değildir. Ayrıca kamulaştırmasız el atmanın kendisine ilişkin şikâyetle davanın uzun sürmesine ilişkin şikâyeti ayırın; başvuru yolları ve kabul koşulları aynı olmayabilir. Doğrudan AYM’ye ilk dava gibi başvurmayın. Dosyanızda tüketilmesi gereken yolları, süreleri ve daha önce verilen giderimi kontrol ettirerek uygun talebi belirleyin.