Hak arama ve giderim
Eski bir AİHM kararında munzam zarar yolunun etkisiz bulunduğunu gördüm; bugünkü davamda o yolu hiç araştırmadan geçebilir miyim?
Hayır. Eski bir AİHM kararındaki değerlendirmeyi, bugünkü dosyanızda hiçbir araştırma yapmadan bütün ek zarar yollarını dışlamak için kullanmayın. Bir yolun kanunda yazılı olması ile somut şikâyeti uygulamada giderebilmesi farklıdır; eski kararın hangi dönemi ve hangi zarar türünü ele aldığı önemlidir.
AİHM, eski bir kamulaştırma dosyasında o dönemin Borçlar Kanunundaki munzam zarar yolunu incelemiştir. O dosya faiz öngörülmeyen kamulaştırma usulüyle ilgiliydi; hükümet, ileri sürdüğü yolun bu kaybı giderebildiğini gösteren mahkeme kararları sunmamıştı. Mahkeme bu nedenle yolun yeterli ve etkili olduğunun ortaya konulmadığını kabul etmiştir. Bu gerekçe, aynı adla anılan her yolun bütün zamanlarda etkisiz olduğuna dair sınırsız bir karar değildir.
Bugünkü Türk Borçlar Kanununda temerrüt faizini aşan zarar için ayrı bir düzenleme bulunmaktadır. Ancak bu hükmün sizin kamulaştırma uyuşmazlığınıza uygulanıp uygulanmayacağı ve nasıl bir zarar ispatı gerektirdiği, ilgili özel kurallar ve güncel uygulama ile birlikte incelenmelidir. Eski kararın tarihi, o dosyadaki faiz rejimi ve sizin talep ettiğiniz zararın niteliği karşılaştırılmadan “bu yolu atlayabiliriz” veya “mutlaka bu davayı açmalıyız” denilmemelidir.