Jeotermal arama ruhsatı sahibiyle anlaşamadım; şirket mülkiyet yerine irtifak mı isteyebilir?

Evet. Jeotermal arama ruhsatı sahibi, arama yapılacak özel taşınmazın sahibiyle anlaşamazsa ilgili idareye başvurarak irtifak hakkı isteyebilir. Bu, şirketin anlaşamadığı anda araziyi kendiliğinden kullanmaya başlayabileceği anlamına gelmez. 5686 sayılı Kanunun arama için düzenlediği talep, mülkiyetin doğrudan şirkete geçirilmesi değil, irtifak kurulmasıdır.

Arama ile işletme aşamasını birbirine karıştırmayın. Aynı kanun, işletme ruhsatı süresince sadece sondaj yerleri, isale hattı ve kaptaj gibi gerekli yerler için, malik ile anlaşma olmazsa kamulaştırma veya irtifak talebine yer verir. İdare talebi inceleyip uygun bulursa kamu yararı kararı alır. Arama ruhsatını göstermek, işletme dönemindeki bu ayrı mülkiyet edinimi yolunun bütün koşullarının gerçekleştiğini göstermez.

İrtifak ve kamulaştırma işlemleri Kamulaştırma Kanununa göre yürütülür; bedel ve masraflar ruhsat sahibince karşılanır. Arazinin mülkiyetinin sizde kalacak olması, kullanım hakkının bedelsiz edinileceği anlamına gelmez. Başvurunun muhatabı da jeotermal kanunundaki idaredir: Büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi. Maden araması için anlatılan başka bir başvuru makamını bu dosyaya otomatik taşımayın.

Ruhsatın arama mı işletme mi olduğunu, başvuru dilekçesini ve parselinizde hangi iş için hangi alanın istendiğini gösteren planı alın. Sondaj, boru hattı veya başka tesis olarak gösterilen yerleri ayrı değerlendirin; ruhsat sınırının tamamını alınacak taşınmaz alanı saymayın. Size sunulan belgede mülkiyet devri isteniyorsa, yalnız arama ruhsatına dayanılarak bunun hangi kanuni yolla talep edildiğini açıklatın. Bu cevap, her farklı özel sözleşme veya başka kanuni edinim yolunu peşinen geçersiz saymaz; mevcut başvurunun dayanağını doğru ayırmanızı sağlar.