Hak arama ve giderim
El atma şikâyetiyle AYM'ye başvuran annem vefat etti, dosya işlemden kaldırılmış; bu el atma iddiasının reddi mi demektir?
Hayır. Başvurucunun ölümünden dolayı dosyanın işlemden kaldırılması, el atma iddiasının esastan incelenip haksız bulunduğu anlamına gelmez. Önce kararın gerekçesini ve hükmünü okuyun: Ölüm nedeniyle verilen usule ilişkin karar ile mülkiyet hakkı ihlali bulunmadığı yönündeki karar farklıdır.
Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurudan sonra ölen başvurucular için mirasçıların belirli koşullarla başvuruyu sürdürmesine imkân tanıyan bir yaklaşım benimsemiştir. Mirasçılık bilgi ve belgelerle gösterilmeli, makul süre içinde başvuruyu takip etme iradesi Mahkemeye iletilmelidir. Mirasçıların başvurunun sürmesinde menfaatinin bulunup bulunmadığı da değerlendirilir; yalnız “çocuğuyum” demek veya ölümün nüfus kayıtlarından görülebilmesine güvenmek yeterli değildir.
Dosya numarasını ve işlemden kaldırma kararını belirleyip mirasçılık belgesiyle takip talebinizi gecikmeden hazırlayın. Başvuruyu ne zaman öğrendiğinizi ve talebiniz gecikmişse bunun nedenini gösteren kayıtları da saklayın. Kararlarda belirtilen “makul süre”yi, herkes için geçerli sabit bir gün sayısına veya süresiz bekleme hakkına çevirmeyin. Yeni bir başvuru açmakla mevcut başvuruyu mirasçı olarak sürdürmeyi aynı işlem saymayın.
Birden çok başvurucu bulunan dosyada ölümün kim bakımından sonuç doğurduğunu ayrıca kontrol edin; diğer başvurucuların incelemesi devam etmiş olabilir. Mirasçı olarak devam edilebilmesi de el atma nedeniyle mutlaka para ödeneceği anlamına gelmez. Mahkeme bazı temel hak meselelerinde ölümden sonra da incelemeyi sürdürebilir; fakat bu istisnaya güvenerek mirasçıların bildirim ve takip yükümlülüğünü bırakmayın.