Yabancı vatandaş olarak miras aldığım taşınmaz kamulaştırılıyor; miras hakkım ile taşınmaz edinme sınırlamaları ayrı mı incelenir?

Evet. Kimin mirasçı olduğu ve miras payı ile yabancı kişinin Türkiye'deki taşınmazı edinmesine veya elinde tutmasına ilişkin sınırlamalar ayrı başlıklarda incelenir. Ancak birbirinden tamamen kopuk da değildir: Mirasbırakanın ölüm tarihi, vatandaşlıklar, taşınmazın bulunduğu yer ve o tarihte uygulanacak hükümler hak sahipliği değerlendirmesini etkileyebilir. Yalnız yabancı vatandaş olmanızdan bütün miras hakkınızın yok olduğu ya da bütün edinim sınırlamalarının önemsiz olduğu sonucu çıkarılamaz.

Milletlerarası özel hukukta miras kural olarak ölenin millî hukukuna, Türkiye'deki taşınmazlar ise Türk hukukuna tâbidir. Mirasçılık ve mirasın geçişi bakımından ölüm tarihinde yürürlükteki hükümlerin belirlenmesi gerekir. Eski bir ölüm ve birden çok kuşaktan geçen miras söz konusuysa bugünkü Tapu Kanunu hükmünü geçmişteki her aşamaya aynen uygulamayın. Yargıtay, yabancı mirasçılarla ilgili bir uyuşmazlıkta ölüm tarihlerindeki edinim şartlarının ve yürürlük tarihlerinin araştırılmadan karar verilmesini eksik inceleme saymıştır.

Bugünkü Tapu Kanunu yabancı gerçek kişilerin taşınmaz ediniminde ülke ve kanuni sınırlamalar öngörür. İlgili sınırlamaların dışında miras yoluyla edinilen taşınmazlar için, kanundaki koşullarla tasfiye edilip bedele çevrilmesi ve bedelin hak sahibine ödenmesi düzenlenmiştir. Bu nedenle taşınmazı aynen elde tutma imkânı ile bir bedel hakkını aynı soru olarak görmeyin; bununla birlikte güncel tasfiye hükmünü bütün tarihî miraslar için otomatik çözüm saymayın.

Mirasçılık belgesini, ölüm ve vatandaşlık kayıtlarını, varsa ara mirasçıların belgelerini, tapu kaydını ve mevcut tasfiye kararlarını birlikte sunun. Kamulaştırma ile yabancıların edinim sınırlamalarına bağlı tasfiye farklı işlemlerdir. Hangisinin hangi tarihte gerçekleştiği, tapu hakkının mı yoksa önceden doğmuş bir para alacağının mı mirasa konu olduğu ve ödeme talimatının kimin adına düzenlendiği açıklığa kavuşturulmalıdır. Dosyanızda bu ayrım yapılmadan yalnız pasaporta bakılarak ödeme kabul veya reddedilmemelidir.