Hak arama ve giderim
Arkeolojik sitteki arsamı mahkeme okul alanı gibi değerlendirip bekleme süresi uyguladı; bu yanlış sınıflandırma tek başına bedelin ödenmesini sağlar mı?
Hayır. Mahkemenin taşınmazı yanlış hukuki sınıfa koyması önemli bir itirazdır; ancak bu yanlışlık, taşınmazın tam bedelinin mutlaka ödeneceği anlamına gelmez. Arkeolojik sit nedeniyle koruma altına alınma ile imar planında okul veya başka bir kamu hizmetine tahsis edilme aynı müdahale değildir.
Anayasa Mahkemesi, arkeolojik sitteki bir taşınmaz hakkında kamu hizmeti alanlarına ilişkin eski bekleme hükmünün uygulandığı bir dosyayı incelemiştir. Taşınmazın kamu hizmetine ayrılmadığını, sit statüsüne ilişkin koruma rejiminin değerlendirilmesi gerektiğini açıklamıştır. Buna rağmen o başvuruda bedel ödenmesine karar vermemiş; maliklere tanınan itiraz, hak ve kolaylıklardan yararlanılamadığına dair somut bir şikâyet gösterilmemesini de dikkate alarak başvuruyu açıkça dayanaktan yoksun bulmuştur.
Koruma kurulu kararını, sit derecesini, koruma amaçlı planı ve taşınmaza ayrıca kamu hizmeti tahsisi ya da fiilî müdahale bulunup bulunmadığını ayırın. Hangi kullanımın yasaklandığını, hangi başvuruların yapıldığını ve hangi imkândan neden yararlanılamadığını belgeleyin. Böylece yalnız yanlış maddeye dayanıldığını değil, doğru rejim altında karşılanması gerektiğini ileri sürdüğünüz somut kaybı da açıklayabilirsiniz. Kaynak karardaki eski bekleme hükmünü bugün yürürlükte bir bekleme zorunluluğu gibi uygulamayın.