Vakıf taşınmazının kamulaştırma bedeli vakfın amacı dışında dağıtılabilir mi?

Hayır; vakfa ait taşınmazın kamulaştırılarak paraya dönüşmesi, bu paranın vakfın amacı dışında serbestçe dağıtılabileceği anlamına gelmez. Vakıf malvarlığı belirli amaca özgülenmiştir; yönetici veya vakıfla ilişkili kişi olmak bedeli kişisel mal hâline getirmez. Bununla birlikte vakıf amacına uygun bir yardım veya hak sahibine yapılması gereken ödeme ile amaç dışı kişisel dağıtım aynı değildir.

Vakıflar Kanunu, yöneticilerin vakfın amacına ve yürürlükteki mevzuata uymasını zorunlu kılar; malların ve gelirlerin amaca aykırı kullanılması görevden alma ve sorumluluk bakımından sonuç doğurabilir. Vakfın türü de önemlidir: Mazbut, mülhak, cemaat, esnaf ve yeni vakıflarda yönetim ve temsil aynı organ tarafından yürütülmez. Bu nedenle yalnız bir yönetici imzasıyla bütün vakıf türleri için geçerli dağıtım yetkisi bulunduğu söylenemez.

Vakıf senedindeki veya vakfiyedeki amaç artık yerine getirilemiyorsa çözüm, yöneticilerin bedeli kendi kararıyla başka amaca dağıtması değildir. Kanun, vakıf türüne ve değişikliğin niteliğine göre mahkeme veya Vakıflar Meclisi üzerinden özel yollar öngörür. Hayrat ile gelir getirici malın statüsü ve başlangıçta özgülenen mal ile sonradan edinilen mal ayrımı da ilgili tasarruflarda önemlidir. Kamulaştırmanın gerçekleşmiş olması bu bütün iç yönetim kurallarını kendiliğinden kaldırmaz.

Bedeli vakfın kayıt ve hesaplarında izleyin; paranın kime, hangi amaçla ve hangi yetkili karara dayanılarak ödeneceğini vakfiye veya senet, bütçe ve ilgili kararlarla gösterin. Vakıflar Yönetmeliği paraların Türkiye'de kurulu bankalara yatırılmasını düzenler. Amaç değişikliği, yeni mal edinimi, yardım veya tasfiye söz konusuysa kendi özel kuralları ayrıca uygulanır. Bankaya yatırılmış olması amaç dışı ödemeyi hukuka uygun hâle getirmediği gibi, vakıf amacıyla uyumlu her ödemenin yasak olduğu anlamına da gelmez.