Köy ortak malına yıllarca katkı yaptım; kamu kurumları arasındaki devir bedelinden kişisel pay ister miyim?

Yalnız köyün ortak işine yıllarca emek veya para vermiş olmanız, kamu kurumları arasındaki taşınmaz devir bedelinden kişisel pay sahibi olduğunuzu göstermez. Köyün tüzel kişiliğine ait mal, bütün köylülerin ayrı ayrı tapu hisseleri varmış gibi değerlendirilmez. Köy Kanunu köyü ayrı bir tüzel kişi olarak tanımlar; imeceyi ve köy adına toplanan gelirleri de köy işlerinin yürütülmesi çerçevesinde düzenler.

Kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının taşınmazlarının başka bir kamu tüzel kişisine geçmesinde, özel kişiden olağan kamulaştırmayla aynı yol uygulanmaz. Kamulaştırma Kanunu'nun kurumlar arası devir düzeninde bedel mal sahibi idareye ödenir. Köy işine katkı vermeniz, bu bedelin alacaklısını kendiliğinden köyden size değiştirmez; fiilen yararlanmış olmak da tek başına mülkiyet payı değildir.

Ancak katkının gerçek hukuki niteliğini ayırın. İmece, salma veya bağış ile köye verilmiş belgeli bir borç, ücret karşılığı yapılmış iş ya da size ait ayrı bir hak aynı değildir. Ayrı bir kişisel alacağınız bulunuyorsa bunun borçlusuna karşı dayanağı, tutarı ve istenebilirliği incelenir; kendiliğinden devir bedelinin belli yüzdesine dönüşmez. Bir sözleşme veya tapu hakkı ileri sürüyorsanız yalnız “köy için harcadım” açıklaması yerine bu hakkı gösteren belgeleri sunun.

Tapu ve tahsis kayıtlarını, kurumlar arası devir belgelerini, köy hesabına yapılan ödemeleri ve varsa sözleşmeyi birlikte kontrol edin. Mal mera veya başka özel koruma rejimine tabi ortak kullanım alanıysa o statünün koşulları ayrıca araştırılır; her ortak kullanım yerinin serbestçe devredilebileceği de varsayılamaz. Köyün tüzel kişiliği sona ermişse ilgili malın ve borcun hangi kuruma geçtiğini gösteren özel düzenleme ile devir kayıtlarını inceleyin. Devir bedeli üzerindeki kamu hakkıyla kendi kişisel alacağınızı aynı talep olarak göstermeyin.