Davam sürerken aleyhe kanun çıktı ama karar eski tebligatı zaten geçerli bulmuş; yalnız kanunun o sırada çıkması geriye yürütüldüğünü gösterir mi?

Hayır. Aleyhinize gördüğünüz kanunun dava sürerken çıkması, o kanunun sizin davanızda gerçekten uygulandığını tek başına göstermez. Önce ret kararının hangi gerekçeye dayandığına bakın. Mahkeme eski tebligatı o dönemin kurallarına göre zaten geçerli bulmuşsa, bu değerlendirmeye itirazla sonradan çıkan kuralın geçmişe uygulanması iddiası aynı değildir.

Anayasa Mahkemesi iki eski kamulaştırma dosyasında bu ayrımı görünür kılmıştır. Birinde mahkemeler, tebligatı eski kurallara göre geçerli saymış; temyiz kararı da bu gerekçeyi benimsemişti. Sonradan çıkan ve eski işlemleri tamamlanmış sayan hüküm uygulanmadığından, geriye yürütme iddiası somut temelden yoksun bulunmuştur. Diğerinde ise temyiz mercii gerekçeyi değiştirip gerçekten bu yeni hükme dayanarak davanın esasını incelemeden ret sonucuna ulaşmış; AYM mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

İlk derece, temyiz ve varsa karar düzeltme kararlarını yan yana koyun. Yeni hüküm yalnız olayların anlatımında mı geçiyor, yoksa talebinizi engelleyen asıl gerekçe mi? Temyiz mercii önceki gerekçeyi aynen mi benimsemiş, değiştirmiş mi? Tebligatın yapılmadığını veya usulsüz olduğunu gösteren belgeleri de sunun; sırf kanunun çıkış tarihiyle karar tarihinin yakınlığını göstermek, uygulama bağlantısını kurmaya yetmeyebilir.

Sözü edilen eski topluca geçerli sayma hükmü daha sonra iptal edilmiştir. Ancak bu tarihsel örnek, bütün yeni geçiş hükümlerinin kendiliğinden geçersizliği veya geçmişteki her davanın yeniden açılması anlamına gelmez. Bugün uygulanacak hükmün kapsamı, yürürlük tarihi ve dosyanızdaki gerçek etkisi ayrıca belirlenmelidir. İhlal bulunan örnekte de doğrudan bedel verilmemiş, yeniden yargılama öngörülmüştür; esasa erişim sağlanmasıyla alacağın kesinleşmesini aynı saymayın.