Kamulaştırma işlemi iptal edildiği hâlde tesis yerinde duruyor; iptal kararıyla otomatik olarak arazimi geri almış olur muyum?

İptal kararı çok önemli olmakla birlikte, tesisin kendiliğinden kaldırıldığı veya tapu ve fiilî kullanımın otomatik olarak eski duruma döndüğü anlamına gelmez. Önce hangi işlemin, hangi alan bakımından ve hangi gerekçeyle iptal edildiğini belirleyin. Yalnız acelelik kararının iptaliyle, taşınmazın ediniminin dayanağını ortadan kaldıran iptal aynı kapsamda olmayabilir.

Kararın gerekçesini ve hüküm bölümünü, idareye tebliğ tarihini ve varsa sonraki yargı kararlarını alın. İdareye kararın gereğini yerine getirmesini, sahadaki kullanım ve tesis yönünden ne yapacağını yazılı bildirmesini isteyin. İdari yargı kararlarının gereğine göre idare gecikmeksizin işlem veya eylemde bulunmalıdır; bu süre kural olarak kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Bu süreyi, her tesisin hiçbir başka inceleme olmadan otuzuncu gün otomatik yıkılması şeklinde anlamayın.

Tapu hâlâ sizdeyse mevcut kullanımın hangi geçerli hukuki dayanağa bağlandığını sorun. Tapu idareye geçirilmişse tescilin dayanağı ve varsa hukuk mahkemesi kararının durumu ayrıca incelenmelidir. Yolsuz tescil koşulları varsa sicilin düzeltilmesi yolu gündeme gelebilir; ancak her iptal kararının daha önceki tescil hükmünü kendiliğinden yok ettiği veya üçüncü kişilerin haklarının hiç önem taşımadığı varsayılamaz.

İdare kararın gereğini yapmıyorsa uygulanmayan hükmü ve sürenin geçtiğini belgeleyin; kararın yerine getirilmesi ve koşulları varsa bundan doğan zarar için hukuki yollar değerlendirilir. El atmanın önlenmesi, tapunun düzeltilmesi ve parasal giderim farklı sonuçlar doğurabilir. Önceden ödenmiş bedelin durumu da ayrıca çözülmelidir; hem alanı geri almanın hem tam karşılığı elde tutmanın kendiliğinden birlikte mümkün olduğunu kabul etmeyin.