Hak arama ve giderim
AYM'ye yalnız tarihi eser ikramiyesi için başvurdum; süre geçince aynı dilekçeye arsamın sit olup kamulaştırılmamasını ekleyebilir miyim?
İlk başvuruyu süresinde yapmış olmanız, onunla bağlantılı bütün şikâyetleri daha sonra süreye bakılmadan ekleyebileceğiniz anlamına gelmez. Tarihî eser ikramiyesi istemiyle, taşınmazın sit ilan edilip kamulaştırılmaması nedeniyle mülkiyet hakkına getirilen sınırlama farklı şikâyetler olabilir. Aynı arazi veya olay zinciriyle ilgili olmaları bu ayrımı kaldırmaz.
Anayasa Mahkemesi, ilk dilekçesinde yalnız ikramiye ve buna ilişkin dava sürecinden yakınan bir başvurucunun dosyasında bu konuyu incelemiştir. Daha sonra verilen dilekçeyle sit kararı ve kamulaştırmama şikâyetleri ileri sürülmüş, ayrıca başka kişiler de başvurucu olarak eklenmek istenmiştir. AYM, sonraki bağımsız şikâyetleri ve yeni kişilerin başvurularını ilk dilekçenin tarihiyle otomatik olarak süresinde saymamış; somut olayda süre aşımı nedeniyle kabul edilemez bulmuştur.
İlk başvuru formunun şikâyetler ve talepler bölümüyle, sonradan vereceğiniz dilekçeyi karşılaştırın. Yeni belge mi sunuyorsunuz, mevcut şikâyeti mi açıklıyorsunuz, yoksa başka bir işlemden doğan farklı ihlali mi ilk kez ileri sürüyorsunuz? Her kişinin hangi karardan ne zaman haberdar olduğunu ve kendi şikâyeti için hangi başvuru yolunu tükettiğini ayrı gösterin. İlk formun ve bütün ek dilekçelerin teslim kayıtlarını saklayın.
Kanundaki başvuru süresi ve başlangıcı, yeni ileri sürülen şikâyetin kendi nihai kararı veya öğrenme durumu üzerinden değerlendirilmelidir. Buradaki örnek, başvurudan sonra gerçekten yeni bir işlem doğarsa onun da mutlaka geç sayılacağı anlamına gelmez. Fakat önceden bilinen ayrı şikâyeti sonraya bırakıp ilk dilekçenin onu koruyacağını varsaymak risklidir. Eksik iddiayı yalnız tazminat hesabına eklemek de usulüne uygun şikâyet kurmanın yerini tutmaz.