Eşim evin bir kısmını işyeri olarak kullanıyor; aile konutu hakkım kamulaştırılan işyeri bölümüne de uzanır mı?

Evin bir kısmında işyeri faaliyeti yürütülmesi, o kısmın aile konutu korumasından mutlaka çıktığı anlamına gelmez. Önce aynı konut içindeki karma kullanımla, ayrı tapusu ve bağımsız kullanımı olan işyerini ayırın. İşyerinin bulunduğu alanın konutla fiziksel ve işlevsel bağlantısı görülmeden yalnız kullanılan metrekare üzerinden sonuç çıkarılmamalıdır.

Yargısal bir örnekte, aynı taşınmazın bir bölümü kafe olarak kullanılsa da aile konutu niteliğinin sürdüğü belirlenmiş; aile konutu şerhinin belirli bir yüzde üzerinden kısmen kaldırılması doğru bulunmamıştır. Bu karar, evin içinde iş yapılıyor diye otomatik bir koruma kesintisi yapılamayacağını gösterir. Ancak her ayrı dükkânın veya aynı parseldeki bütün yapıların aile konutu sayılacağı anlamına gelmez.

Kamulaştırma planındaki alanı onaylı proje, bağımsız bölüm kayıtları, fiilî kullanım ve şerhin dayanağıyla karşılaştırın. İdare yalnız işyeri diye gösterilen kısmı alıyorsa, bu alanın gerçekten ayrı mı olduğu yoksa konutun kullanımını da etkileyen bir bölüm mü olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Aile konutu niteliğini belirlemekle alınan taşınmazın bedelini hesaplamak farklı incelemelerdir; şerhin kapsamını doğrudan bedelden size verilecek bir yüzde gibi kullanmayın.

Aile konutu koruması tek başına mülkiyet payı veya kamulaştırmayı engelleme yetkisi vermez. Malik eşin gönüllü devir işleminde gereken rıza, zorunlu kamulaştırmanın şartları ve sizin varsa mal rejimi alacağınız birbirinden ayrılmalıdır. Tapu, proje ve kullanım belgelerini dosyaya sunarak hem edinilen alanın hem ileri sürdüğünüz hakkın açıkça belirlenmesini isteyin; “işyeri” veya “aile konutu” etiketiyle bütün hak ve ödeme tartışmasının çözülmesini beklemeyin.