Hak arama ve giderim
Hattın kaldırılmasına karar verildi ama hiç yapamadığım beş katlı binanın kirası reddedildi; bu yüzden araziyi kullanamamaktan doğan her zarar da reddedilir mi?
Yapılmamış bir binadan kazanılacağı varsayılan kira gelirinin reddedilmesi, arazinizden gerçekten yararlanamadığınız dönemin zararının da yok sayılmasını gerektirmez. İki hesabı ayırın: Henüz mevcut olmayan beş katlı yapının muhtemel kirası başka, geçerli irtifak kurulmadan geçirilen hat yüzünden taşınmazın kullanımının fiilen engellenmesi başkadır.
Anayasa Mahkemesi, yapı ruhsatı alınmasına rağmen enerji hattı yüzünden planlanan binanın yapılamadığı bir başvuruda bu ayrımı yapmıştır. Henüz yapılmamış beş katlı binaya ait kira kaybını gerçekleşmiş gelir kaybı olarak kabul etmemiştir. Buna karşılık usulüne uygun irtifak kurulmadan taşınmazdan yıllarca yararlanılamamasının karşılıksız bırakılamayacağını belirtmiştir. Hattın kaldırılmasına karar verilmiş olması da geçmiş maddi zararın giderildiğini göstermemiştir.
Ruhsatı ve projeyi, hattın güzergâhını, mevcut yapı ve kullanım durumunu, kullanımın engellendiği dönemi, bilirkişi raporlarını ve kaldırma kararının gerçekten uygulanıp uygulanmadığını dosyada gösterin. Zarar hesabının hangi gerçek kullanım kaybına dayandığını açıklayın. Hiç yapılmamış yapının bütün bağımsız bölümlerinin kesintisiz kiraya verileceğini varsayan hesapla yetinmeyin; kaldırma kararının kapsamı ile para talebinin kapsamı da ayrı görülsün.
AYM anılan olayda maddi zarar için yeniden yargılama yapılmasını ve ihlal sonucuna uygun tazminat belirlenmesini istemiş, miktarı derece mahkemesine bırakmıştır. Ayrıca olayın koşullarında manevi tazminata hükmetmiştir. Bu sonucu her hat uyuşmazlığı için sabit kira tarifesi veya otomatik manevi ödeme gibi uygulamayın. Önceden yapılmış ödeme ya da kurulmuş geçerli bir hak varsa kapsamı incelenmeli; aynı kayıp iki kez hesaplanmamalıdır.