Transit hatla paralel iletişim kablosu döşenmesi ilk irtifakın amaç kapsamına otomatik girer mi?

Yalnız kablonun boruya paralel döşenmesi, ilk irtifakın bu yeni kullanımı kendiliğinden kapsadığını göstermez. Fakat her iletişim kablosunun mutlaka proje dışında kaldığı da söylenemez. Bazı transit projelerin anlaşmasında iletişim altyapısı açıkça düzenlenmiştir. Bu nedenle önce hangi projenin söz konusu olduğunu ve kablonun hangi amaçla, kimin tarafından döşendiğini belirleyin.

Örneğin TANAP'ın Ev Sahibi Hükümet Anlaşmasında, boru hattı koridoru boyunca Azerbaycan ile Türkiye dışındaki ülkeler arasında transit iletişim sağlamak üzere fiber optik altyapı kurulmasına ilişkin özel hüküm vardır. Buradaki hak, her iletişim şirketine değil SOCAR'a veya hükümde tanımlanan bağlantılı kuruluşa yöneliktir. Türkiye içinde hizmet verilmesi de ulusal kurallara ve gerekli lisansların alınmasına bağlıdır. Bu özel düzenlemeyi başka bir transit hattına veya ilgisiz bir şirketin kablosuna otomatik uygulamayın.

Proje anlaşmasındaki bu yetkiyle sizin parselinizde kurulmuş irtifakın kapsamını ayrı ayrı kontrol edin. İrtifaktan doğan yetki ve yükümlülükler açıkça belirlenmişse tapudaki tescil esas alınır; açık değilse yine tescilin sınırları içinde hakkın kazanılma sebebi ve kanunda belirtilen kullanım biçimi değerlendirilir. İletişim altyapısına ilişkin hüküm bulunması, parseldeki her ek alanın veya her farklı kullanımın önceden edinilmiş olduğunu tek başına kanıtlamaz.

İşletmeciden kablonun amacını, yetkili kuruluşu ve dayandığı proje hükmünü yazılı açıklamasını isteyin. Bunları güncel tapu kaydı, tescile dayanak belge ve parsel üzerindeki güzergâh planıyla karşılaştırın. Yeni kazının veya kullanımın eski sınırı aştığını düşünüyorsanız farkı yer ve ölçüyle gösterin. Yalnız “aynı koridordan geçiyor” açıklamasıyla incelemeyi kapatmayın; fakat kablo bulundu diye otomatik ek bedel veya hakkın tümden geçersizliği sonucu da çıkarmayın.