İlk ruhsat için bedelsiz bıraktığım yol hiç açılmadı; şimdi binamı yenilemek için aynı yeri belediyeden satın alıp arsama katmam isteniyor, bu ikinci şart hakkımı değiştirir mi?

Evet, daha önce bedelsiz bıraktığınız yeri bu kez para ödeyerek geri almanızın yeni ruhsata şart koşulması, değerlendirmede önemli bir fark yaratır. Ancak önce ilk terkin gerçekten yol yapılması koşuluna bağlı olup olmadığını ve bu amacın gerçekleşip gerçekleşmediğini belirlemek gerekir. Her eski terk için otomatik bedelsiz iade sonucu çıkmaz.

Anayasa Mahkemesinin incelediği bir olayda okul yapımı için yol ve ulaşım hattına bırakılan bölüm uzun yıllar bu amaçla kullanılmamış, sonradan özel kültürel tesis alanına çevrilmişti. Okulun yenilenmesi istendiğinde, eski malikten bu bölümü belediyeden satın alıp ana arsasıyla birleştirmesi talep edilmişti. Mahkeme, yol şartıyla verilen yerin amacı gerçekleştirilmeden eski malike ücret koşuluyla geri verilmesinin yüklediği külfeti özellikle dikkate almıştır.

O dosyada yalnız “malik kendi rızasıyla terk etti” denilerek iadenin önünün kapatılması yeterli görülmemiş; terk koşulu, geçen süre ve belediyeye sağlanacak ekonomik yarar birlikte değerlendirilerek mülkiyet hakkı ihlali bulunmuştur. Buna rağmen AYM doğrudan tapuyu eski malik adına tescil etmemiş, yeniden yargılama kararı vermiştir.

İlk ruhsat yazısını, terk veya bağış belgesini, yolun açılıp açılmadığını gösteren kayıtları, yeni planı ve satın alma-birleştirme şartını yazılı olarak toplayın. İlk ruhsattan elde ettiğiniz yararla, şimdi önünüze konulan yeni ücret koşulunu ayrı açıklayın. İade istemi ile yeni ruhsat işlemine yönelik itiraz aynı işlem değildir; birindeki başvurunun diğerinin bütün sonuçlarını kendiliğinden çözdüğünü varsaymayın.