Tapuda toplulaştırma kaydı var diye tarlamı satamayacağım söyleniyor; bu kesin satış yasağı mı, yoksa izin alarak satış yapılabilir mi?

Tapudaki kayıt, arazi toplulaştırması kapsamına alınmaya ilişkin belirtmeyse bunu her durumda kesin satış yasağı gibi yorumlamayın. Yönetmelik, belirtme tarihinden toplulaştırma tamamlanıp tapuya tescili sonuçlandırılıncaya kadar, malik veya hak sahibinin talebine bağlı satış ve diğer sayılan işlemleri DSİ veya proje idaresinin iznine bağlar. Bu nedenle izin yolu vardır; fakat kayıt varken hiçbir izin gerekmiyormuş gibi satışa da girişilmemelidir.

Önce güncel tapu kaydında belirtmenin tam metnini ve dayanağını kontrol edin. Kanundaki izin düzeni, toplulaştırma sahasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasını da esas alır; yalnız tapuya işlenme tarihine bakarak önceki dönemde satışın serbest olduğu sonucunu çıkarmayın. Toplulaştırma belirtmesiyle tarım reformu uygulama alanından kaynaklanan başka bir devir kısıtlaması, mahkeme tedbiri veya ipotek aynı kayıt değildir. Toplulaştırma kuralında tescilsiz kazanma hâlleri ayrıca istisna tutulmuştur; isteğe bağlı satışla miras gibi farklı kazanma sebeplerini aynı başlıkta değerlendirmeyin.

Satış talebinizi parsel ve işlem bilgileriyle toplulaştırmayı yürüten DSİ veya proje idaresine sunup yazılı izin durumunu öğrenin. İzin verilse bile alıcı, toplulaştırma belirtmesinden sonra araziyi satın aldığında önceki malikin taahhütlerini kabul etmiş sayılır. Bu nedenle alıcıya yalnız bugünkü parseli değil, devam eden proje ve önceki taahhütleri de açıklayan belgeler gösterilmelidir.

Yeni parselasyon planlarının tesciliyle eski parsellerdeki toplulaştırma belirtmesi sona erer ve yeni parsellere taşınmaz. Proje dışında bırakılan parseller için de idarenin kaldırma talebiyle ilgili ayrı hüküm vardır. Tapuda kayıt kalmışsa hangi aşamanın tamamlandığını belgesiyle sorun; bu belirtmenin kalkması, başka hukuki sebeple konulmuş bütün kayıtların da kalktığı anlamına gelmez.