Kira ve kullanım
Yıllık kirayı peşin ödedim; kamulaştırma nedeniyle kullanamadığım dönem için muhatabım kimdir?
Kullanamadığınız dönem için ödediğiniz kiranın iadesi, sırf kamulaştırma yapıldı diye doğrudan idarenin borcu sayılmaz. Öncelikle kira sözleşmesindeki muhatabı, parayı kimin hangi sıfatla aldığını ve kiralananı hangi tarihten itibaren kullanamadığınızı belirleyin. Kamulaştırma bedeliyle kira ilişkisindeki peşin ödeme hesabı farklı kalemlerdir.
Kamulaştırma kararı alınması, her durumda aynı gün kullanımın sona erdiğini göstermez. Fiilî teslim veya boşaltma tarihi, sözleşmenin devamı ve varsa kısmi kullanım önem taşır. Kullanım borcu sorumluluk yüklenemeyen bir nedenle imkânsızlaşmışsa, karşılıklı sözleşmelerde alınmış edimin geri verilmesine ilişkin hükümler gündeme gelebilir. Ancak sözleşme ve kanundaki risk düzenlemeleri görülmeden otomatik olarak yıllık kiranın tamamının iadesine karar verilemez.
Taşınmazın normal satışı hâlinde yeni malikin kira sözleşmesine taraf olmasına ilişkin kural, kamulaştırma hükümlerini saklı tutar. Bu nedenle idareyi kendiliğinden yeni kiraya veren sayıp bütün eski kira borçlarını ona yöneltmeyin. Öte yandan peşin ödemenin kullanılmayan dönemine ilişkin hesapla, boşaltma nedeniyle taşınma veya iş kaybı tazminatı istemini de ayırın; kamulaştırma mevzuatındaki boşaltma düzeni bu talepler bakımından ayrıca önemlidir.
Kira sözleşmesini, dekontu, hangi dönemin ödendiğini, teslim ve boşaltma tutanaklarını ve varsa ek anlaşmayı bir araya getirin. Kullanılan ve kullanılamayan dönemleri, varsa devam eden kısmi kullanımı ve karşı tarafın ileri sürdüğü mahsup kalemlerini ayrı gösterin. İade talebini gerçek sözleşme ve ödeme ilişkisine göre doğru kişiye yöneltin; kamulaştırma ana bedelinden kendiliğinden kesinti yapılarak size ödeme yapılacağını varsaymayın.