Güvenlik için sokağımız kapatılınca dükkânımın kirası düştü; yol kapatmanın hukuka uygun olması zararımın hiç karşılanmayacağı anlamına mı gelir?

Hayır. Sokağın güvenlik amacıyla hukuka uygun biçimde kapatılması, bu tedbirin size yüklediği özel zararın hiç incelenmeyeceği anlamına gelmez. İdarenin kusurlu olup olmadığıyla, toplumun yararlandığı bir tedbirin olağan dışı yükünün yalnız belirli kişilerin üzerinde kalıp kalmadığı farklı sorulardır. Ancak her kira düşüşünün mutlaka idarece ödeneceği de söylenemez.

Anayasa Mahkemesi, büyükelçilik çevresindeki sokağın yaya ve araç trafiğine kapatıldığı bir olayda işyerlerinin kira gelirindeki düşüşü incelemiştir. Malikler azalan gelirlerini gösteren banka dekontları sunmuştu. Buna rağmen dava, idarenin hizmet kusuru bulunmadığı gerekçesiyle zarar ve sebep ilişkisi araştırılmadan reddedilmişti. AYM bu yaklaşımın malike yüklenen külfetin dengelenmesini baştan engellediğini belirtmiştir.

Burada kullanılan fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi, kamu yararına alınan önlemin özel ve aşırı yükünün koşulları varsa giderilmesini ifade eder. Tedbirin iptal edilmemiş olması tazminat incelemesini tek başına kapatmaz. Öte yandan kira kaybının gerçekten yol kapatmadan doğup doğmadığı ve hangi ölçüde olduğu yine ortaya konulmalıdır; piyasa koşullarından kaynaklanan değişiklikler aynı kabul edilemez.

Kapatma öncesi ve sonrası kira sözleşmelerini, banka ödemelerini, erişim koşullarını ve tedbirin süresini birlikte gösterin. Yalnız tahminî bir kira farkı söylemek yerine kayıp ile kısıtlama arasındaki ilişkiyi açıklayın. Anılan kararda AYM maliklerin istedikleri parayı doğrudan ödemeye değil, zarar ve sebep ilişkisinin değerlendirilebilmesi için yeniden yargılamaya karar vermiştir.