Acele kamulaştırmaya dava açınca makineler kendiliğinden durur mu?

Hayır. İdari işleme karşı dava açılması, kural olarak işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Acele kamulaştırma kararının iptalini istemek ile bu kararın uygulanmasını dava sonuna kadar durduracak bir karar almak farklıdır. Bu nedenle “dava dilekçesi verildi, artık makineler giremez” sonucu otomatik olarak doğmaz.

Yürütmenin durdurulması talebi bakımından mahkeme, işlemin açık hukuka aykırılığı ile uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşullarını değerlendirir. Örneğin yapının yıkılması, ağaçların kesilmesi veya arazinin geri döndürülemeyecek biçimde değiştirilmesi iddiası varsa, neyin ne zaman yapılacağına ilişkin somut belgeler önem taşır. Ancak zarar ihtimali tek başına her davada durdurma kararı verileceği anlamına gelmez; işlemin hukuki dayanağı ve projenin özellikleri de incelenir.

Ayrıca hangi işlemin dava edildiği açık olmalıdır. Acelelik kararı, olağan kamulaştırma işlemi ve hukuk mahkemesinin el koyma işlemleri birbirinin aynısı değildir. Bir dosyada verilen kararın hangi parseli ve hangi işlemi kapsadığı kontrol edilmeden bütün projenin durduğu varsayılmamalıdır. Mahkemeden durdurma kararı çıkarsa kararın ilgili idareye ve bağlantılı mahkeme dosyasına ulaşıp ulaşmadığını izlemek gerekir. Sahada fiilî müdahale varsa tarihli fotoğraf, tutanak ve işin kapsamını gösteren belgeler yararlı olur; bunlar fiziki engelleme veya tartışma yerine hukuki durumun ortaya konulmasını sağlar.