Kamu kurumunun yönetim kurulu olmadığını söylüyorlar; kamu yararına kim karar verecek?

Yönetim kurulu bulunmaması, kamu kurumunun hiçbir organının kamu yararı kararı veremeyeceği anlamına gelmez. Genel kurala göre kamu kurumları yararına kamulaştırmada kararı yönetim kurulu veya idare meclisi verir; bunlar yoksa kurumun yetkili idare organı karar verir. Ancak bu ifade, kurumda çalışan herhangi bir müdürün ya da en üst yöneticinin kendiliğinden yetkili olduğu anlamına gelmez. Hangi organın yetkili olduğu, kurumun kuruluş ve görev düzenlemeleriyle birlikte belirlenmelidir.

Önce size söylenen kurumun tam adını ve hukuki yapısını, kamulaştırmanın kimin yararına yapıldığını öğrenin. Kamulaştırma Kanunu belediye, köy, üniversite ve bazı başka idareler için karar makamını ayrıca sayar; bunlara ilişkin özel düzenlemeler varken her kuruma “yönetim kurulu yoksa müdür karar verir” biçiminde yaklaşılmaz. Kurumun özel kanununda farklı bir kamulaştırma yetkisi veya işlem yolu bulunup bulunmadığı da kontrol edilir. İhtiyaç yazısını hazırlayan birimle kamu yararı kararını vermeye yetkili organ aynı olmayabilir.

Kurumdan kamu yararı kararının tam örneğini ve kararı veren organın hangi hükme göre yetkili olduğunu gösteren dayanağı isteyin. Kararda organın adı, tarih ve sayı ile parselinizi kapsayan proje ve ekler anlaşılmalıdır. Genel usulde kamu kurumunun yönetim kurulu, idare meclisi veya yetkili idare organının kararı, denetimine bağlı olduğu bakanın onayıyla tamamlanır. Bu nedenle yalnız karar organını değil, gerekiyorsa bu onayı da sorun; kurumun kendi içindeki bir havale yazısını bakan onayı yerine kabul etmeyin.

Bazı dosyalarda ayrı kamu yararı kararı ve onayı aranmaz: Hizmet onaylı imar planına veya ilgili bakanlıkça onaylı özel plan ve projeye dayanıyorsa yetkili icra organının kamulaştırmaya başlama kararı gerekir. Cumhurbaşkanı veya bakanlık tarafından verilen kamu yararı kararları da ayrıca onaylanmaz. İdare böyle bir yola dayanıyorsa dayanak belgeyi ve kararı veren organın yetkisini birlikte inceleyin. Yönetim kurulu yok diye işlemi kendiliğinden geçersiz saymayın; fakat “bizde kurul bulunmaz” açıklamasıyla yetki sorusunun cevaplandığını da düşünmeyin. Belge talebiniz sürerken gelen resmî bildirimlerin sürelerini ayrıca izleyin.