İskân ve yer değiştirme
İskân konutunun tahmini maliyetiyle kesin borcu çok farklı çıktı; farkı kalem kalem inceleyebilir miyim?
Evet; tahmini tutarla kesin borç arasındaki farkı yalnız toplam rakam olarak değil, kalem ve hesap dayanağıyla inceleyin. Genel İskân Kanununda kamulaştırılan veya satın alınan taşınmazlar için kamulaştırma ya da satın alma bedeli, yapılar için maliyet bedeli, Hazine arazileri için rayiç bedel esasları ayrıdır. Bu nedenle bütün kalemleri aynı piyasa fiyatı veya tek metrekare çarpanıyla açıklayan bir hesap yeterli olmayabilir.
İlk tahmin yazısını, kesin borçlandırma cetvelini, konut ve araziye ilişkin edinim veya maliyet dökümlerini ve aileye yapılan tahsis kayıtlarını karşılaştırın. Farkın miktar değişikliğinden, başka bir taşınmaz verilmesinden, maliyetin kesinleşmesinden veya farklı değerleme esasından hangisine dayandığı açıklansın. Kanunda, çeşitli nedenlerle tahsisleri bir yıl içinde yapılmamış ve yeniden iskân uygulamasına alınmış taşınmazlar için ayrı rayiç bedel kuralı da vardır; bu istisnanın olayınıza gerçekten uygulanıp uygulanmadığını sorun.
Konut veya arazi borcuyla açılmış işletme ve donatım kredilerini aynı faizsiz tek kalem sanmayın. Kanun taşınmaz borçlandırması ile kredi türlerini ayırır; Yönetmelik toplam hesaba krediler ve ilgili faizleri eklendikten sonra yatırılmış kamulaştırma bedelinin mahsup edilmesini düzenler. Ayrıca borçlandırmaya dahil edilmeyen altyapı ve ortak tesis kalemleri varsa bunlar da kontrol edilmelidir.
İtirazınızda eski ve yeni hesabı yan yana gösterip hangi satırın belgesiz, mükerrer veya yanlış dayanağa bağlı olduğunu belirtin. Tahminin üstüne çıkılması tek başına her farkı hukuka aykırı yapmadığı gibi, “kesin hesap böyle” denilmesi de dayanağı açıklama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Sözleşme ve bildirim sürelerini izleyerek gerekçeli hesap isteyin; özel proje rejimi varsa ona göre ayrıca değerlendirin.