Tapuda tarla yazan yerim uygulama imar planındaysa kamulaştırma bedeli hangi niteliğe göre belirlenir?

Tapuda “tarla” yazması, değerleme tarihinde yürürlükteki uygulama imar planını yok sayarak yalnız tarımsal gelir hesabı yapılmasını gerektirmez. Parselin gerçekten bu planın içinde bulunması, kamulaştırma bakımından arsa niteliğinin değerlendirilmesinde belirleyici bir veridir. Önce belgenin yalnız nazım plan veya plan teklifi değil, parselinizi kapsayan onaylı uygulama imar planı olduğu doğrulanmalıdır. Tapudaki ad ile bedel hesabında kabul edilecek nitelik aynı şey değildir.

Arsa niteliği kabul edilirse uygun ve özel amacı olmayan gerçekleşmiş satışlarla karşılaştırma yapılır; arazi niteliğinde ise olağan kullanımın net geliri esas alınır. Bununla birlikte “plan içinde” olmak, komşu bir imar parselinin satış fiyatının aynen size ödenmesi demek değildir. Sizin yerinizde parselasyon yapılıp yapılmadığı, emsalin yapılaşma ve kullanım koşulları, konumu ve altyapısı karşılaştırılmalıdır. Arsa niteliğiyle, hemen yapı ruhsatı alınabilir durumda olmak da birbirine karıştırılmamalıdır.

Planı onaylayan idareden değerleme günündeki plan paftasını, plan notlarını, onay tarih ve sayısını ve parsel bazlı imar durumunu isteyin. Kadastro sınırı ile plan sınırının üst üste gösterilmesi, yalnız bir kısmın plan içinde kalıp kalmadığını ortaya çıkarır. Olağan bedel tespiti ve tescil davasında değerleme günü, idarenin belgeleri mahkemeye vererek davayı açtığı gündür; bugünkü planın o gün de yürürlükte olduğu varsayılmamalıdır.

Raporda sadece tapudaki “tarla” sözcüğüne dayanılmışsa, uygulama planının neden dikkate alınmadığının ve seçilen hesabın açıklanmasını mahkemeden isteyin. Taşınmazın sırf kamulaştırılacak proje için plan kapsamına alınması ayrıca incelenir; kamulaştırmayı gerektiren imar veya hizmetin oluşturacağı değer artışı temel bedele eklenmez. Planın kapsamı ya da hukuki durumu tartışmalıysa önce bu sorun çözülmeli; yalnız daha yüksek sonuç verdiği için bir yöntem seçilmemelidir.