İmar planında doğal gaz hattı görünmüyor ama onaylı projeye göre kamulaştırma yapılacağı söyleniyor; planda önceden yer ayrılması şartı farklı mı?

Doğal gazın depolanması, iletimi ve dağıtımı için özel bir planlama hükmü vardır. BOTAŞ’ın veya doğal gaz piyasa faaliyeti için lisans sahibi tüzel kişinin başvurusu üzerine ilgili idare, bu tesis ve hatların imar planında önceden ayrılmış olmasını şart koşmaz; projeye göre plana işleyerek gerekli ruhsatları verir. Bu nedenle yalnız eski planda hattın görünmemesi, bu özel yol kullanılıyorsa tek başına kamulaştırmanın yapılamayacağını göstermez.

Bu kural “plan ve ruhsat hiç gerekmiyor” demek değildir. İdareden hangi lisans ve onaylı projeye dayanıldığını, projedeki güzergâhın planlara işlenmesine ilişkin başvuru ve işlemleri ve gerekli ruhsatların durumunu sorun. Boru hattıyla birlikte gösterilen sabit tesis, yol veya başka kullanımın aynı proje ve yetki kapsamına girip girmediği de belgelerden anlaşılmalıdır; doğal gaz başlığı her türlü farklı tesis için sınırsız istisna yaratmaz.

Kamulaştırma yönünden de kamu yararı dayanağı ve edinilecek hak ayrıca incelenir. Doğal Gaz Piyasası Kanunundaki Kurul lüzum kararı kamu yararı kararı yerine geçer; sonraki kamulaştırma işlemleri ilgili kanuna göre yürütülür. Parselinizde mülkiyet mi, daimi veya geçici irtifak mı istendiğini, hangi alanın hangi ihtiyaca ayrıldığını ve karar eklerini isteyin. Önceden plan tahsisi aranmaması, bütün parselin mutlaka alınabileceği anlamına gelmez.

Acele el koyma da ayrı koşullara bağlıdır. Doğal gaz projesi bulunması veya planlama kolaylığından yararlanılması, her dosyada aceleliğin kendiliğinden kanıtlandığı anlamına gelmez. Ayrıca tarım, koruma veya başka özel izinlerin gerekli olduğu yerde bu izinlerin yerine yalnız bu planlama hükmünü koymayın. İtirazınızı “planda yok” sözüyle sınırlamak yerine proje, lisans, plan işlemi, gereken izin ve kamulaştırma kararındaki somut eksikliği ayırarak kurun.