Adi ortaklık adına aldığımız fakat tek ortak üstüne kayıtlı yer kamulaştırılırsa haklar nasıl ayrılır?

Adi ortaklık ilişkisi ile tapuda malik görünmek aynı şey değildir. Yer yalnız bir ortak adına kayıtlıysa, diğer ortakların katkı yapmış olması idareden doğrudan belirli oranda kamulaştırma parası alabileceklerini tek başına göstermez. Buna karşılık tapuda adınızın bulunmaması da ortaklık sözleşmesinden doğabilecek bütün alacaklarınızın yok olduğu anlamına gelmez. Taşınmaz üzerindeki ayni hak iddiasıyla, kayıtlı ortağa karşı ortaklık hesabından doğan kişisel talebi ayırın.

Türk Borçlar Kanunu, ortaklık için edinilen şeylerin ve hakların ortaklık sözleşmesi çerçevesinde elbirliğiyle bütün ortaklara ait olmasını düzenler; kendi adına ve ortaklık hesabına üçüncü kişiyle işlem yapan ortağın dış ilişkide bizzat alacaklı ve borçlu olduğunu da belirtir. Bu hükümler taşınmaz devrindeki resmî şekil ve tapu tescili kurallarını ortadan kaldırmaz. Tapunun hangi işlemle tek ortak adına oluştuğu, taşınmazın mı yoksa yalnız kullanımının mı ortaklığa konulduğu ve ortaklık sözleşmesinin ne sağladığı somut olarak incelenmelidir.

Ortaklık sona ermiş ve tasfiye hesabı gerekiyorsa, brüt kamulaştırma bedelini doğrudan ortak sayısına bölmek doğru değildir. Kanun ortaklık borçları, ortakların avansları, giderleri ve katılım paylarının geri verilmesiyle kalan kazancın paylaşımını ayrı aşamalar olarak ele alır. Yargıtay da bir inşaat ortaklığı uyuşmazlığında, ortağın başka bir sözleşmeye doğrudan tarafmış gibi tapu istemesini kabul etmemiş; ortaklık tasfiye edilmeden ileri sürülen bedel ve kira taleplerini uygun bulmamıştır. Bu karar kamulaştırma hakkında değildir ve her ortaklık alacağının aynı aşamada tasfiye gerektirdiği sonucu çıkarılmamalıdır.

Ortaklık sözleşmesini, satın alma ve tapu işlem belgelerini, sermaye veya katkı ödemelerini, ortaklık hesaplarını ve kamulaştırma dosyasını birlikte değerlendirin. Tapuya ilişkin bir hak iddianız varsa bunu yalnız ortaklık içi para hesabı gibi; yalnız kişisel alacağınız varsa da doğrudan tapu payı gibi sunmayın. Bedelin başkasına ödenmesi veya elden çıkması riski bulunuyorsa uygun dava ve geçici korumayı somut talebe göre zamanında değerlendirin. İdareye ortak olduğunuzu bildirmeniz, tek başına tapuyu düzeltmez veya ödeme payınızı kesinleştirmez.