Bilirkişi aynı proje için idareye rapor vermiş; mahkeme kurulunda olabilir mi?

Aynı proje için idareye daha önce rapor vermiş olması, bilirkişinin tarafsızlığı bakımından ciddi biçimde incelenmesi gereken bir durumdur. Özellikle mahkemenin değerlendireceği aynı taşınmaz veya aynı bedel konusunda idare adına görüş hazırlamışsa, bilirkişinin reddini istemek gündeme gelebilir. Fakat yalnız proje adının aynı olmasıyla her durumda kendiliğinden görevden çıkarılacağı söylenemez; önceki çalışmanın konusu, kapsamı ve idareyle ilişkinin niteliği somutlaştırılmalıdır.

Kamulaştırma davalarında bilirkişinin listeden seçilmiş ve gerekli uzmanlığa sahip olması, tarafsızlık itirazını ortadan kaldırmaz. Hâkimler için geçerli yasaklılık ve ret kuralları bilirkişiler için de uygulanır. Taraflardan birine aynı uyuşmazlıkta yol göstermiş veya görüş açıklamış olmak ile başka bir konuda daha önce mesleki çalışma yapmış olmak aynı ağırlıkta değerlendirilmez. Bu nedenle idareye verilen eski raporu, rapordaki imzayı, tarih ve görev kapsamını mahkemenin atama kararıyla karşılaştırın; yalnız duyuma dayanmak yerine bağlantıyı gösteren belge sunun.

Ret talebi, ret sebebini öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç bir hafta içinde bilirkişiyi görevlendiren mahkemeye yapılmalıdır. Dilekçede ilişkiyi ne zaman ve nasıl öğrendiğinizi, neden tarafsızlıktan şüphe duyduğunuzu ve dayandığınız belgeleri açıklayın; raporun çıkmasını veya duruşmayı beklemeyin. Kanunda sayılan yasaklılık hâlleri ayrı değerlendirilir: Böyle bir hâl varsa mahkeme hüküm verilinceye kadar bilirkişiyi kendiliğinden görevden alabilir. Bu ayrım, her tarafsızlık itirazının süresiz yapılabileceği anlamına gelmez. Mahkeme ret talebini dosya üzerinden karara bağlar; talebin reddine karşı kanun yolu incelemesi esas hükümle birlikte istenebilir.

Bilirkişinin kişisine yönelik bu başvuruyu raporun içeriğine itirazla karıştırmayın. Bedelin düşük bulunması tek başına ret nedeni değildir; yanlış emsal, eksik ölçüm veya hatalı hesap gibi rapor sorunları ayrıca ve somut gerekçelerle ileri sürülmelidir. Ret istemiş olmanız, rapora karşı yapılması gereken işlemleri kendiliğinden gereksiz kılmaz. Raporun tebliğini ve kamulaştırma dosyasındaki duruşma bildirimlerini de takip edin; gerekirse rapora itiraz, ek rapor veya yeni inceleme talebini ayrıca sunun. Sonuçta hangi bilirkişinin görev yapacağına ve raporun nasıl değerlendirileceğine mahkeme karar verir.