Kadastro dışında bırakılmış bir yeri kullanmamla kadastroda malik hanesi boş kalmış yeri kullanmam aynı mı?

Hayır, aynı kayıt durumu değildir. Kadastro dışında bırakılma, o çalışmada taşınmazın neden tespit veya tescil kapsamına alınmadığının araştırılmasını gerektirir. Malik hanesinin boş bırakılması ise düzenlenmiş bir kadastro tutanağında hak sahibinin henüz sonuçlandırılmamış olmasına bağlı olabilir. Her iki durumda da boşluk veya kayıt eksikliği, yeri kullanan kişinin otomatik malik olduğu anlamına gelmez.

Tespit dışı bırakılmanın nedeni önemlidir: Kamu malı niteliği, taşlık alan veya başka bir neden aynı sonucu doğurmaz. Yerin özel mülkiyete ve varsa imar-ihyayla kazanmaya elverişli olup olmadığı; kullanımın sıfatı, süresi ve ilgili kadastro koşulları araştırılır. “Tespit dışı” ifadesini ne her durumda Hazineye ait tapu kaydı ne de herkesin sahiplenebileceği boş arazi şeklinde okuyun.

Malik hanesi açık tutanakta ise açık bırakma gerekçesini ve gönderildiği dava dosyasını bulun. Genel mahkemede devam eden taşınmaz davası sırasında kadastro tutanağı düzenlenmesi, kanundaki koşullarla dosyanın kadastro mahkemesine devrini gerektirir. Yargıtayın incelediği bir olayda önceden tescil dışında kalmış yer, sonraki kadastroda dava nedeniyle malik hanesi açık tutanağa konu olmuş; mahkeme yalnız bu boşluğa değil, kanıtlanan kazanma koşullarına dayanarak tescile karar vermiştir. Dolayısıyla iki tanım aynı yerin farklı tarihlerdeki aşamalarını da anlatabilir.

Kadastrodan eski paftayı, tespit dışı bırakma gerekçesini, sonraki tutanağı ve varsa sevk yazısıyla dava bilgilerini birlikte isteyin. Kamulaştırmada kadastro mahkemesinde mülkiyeti çekişmeli yer ile hâlen tapusuz yerin hak sahipliği incelemesini ayırın; ilkinde bedelin sonuçta belli olacak hak sahibine ödenmek üzere tutulması, ikincisinde tapusuz taşınmaza ilişkin araştırma ve itiraz hükümleri gündeme gelir. Hangi kayıt türünün bulunduğu açıklanmadan “malik hanesi boş, para bana ödensin” sonucuna varılamaz.