Miras sözleşmesiyle hakkından feragat eden kardeşim kamulaştırma parasını yine isteyebilir mi?

Geçerli ve etkisini sürdüren bir mirastan feragat sözleşmesiyle mirasçılık sıfatını kaybetmişse, kardeşiniz yalnız taşınmazın kamulaştırılıp paraya dönüşmesi nedeniyle yeniden mirasçı olmaz. Ancak belgenin gerçekten mirastan feragat olup olmadığı, kapsamı ve hâlen geçerli olup olmadığı incelenmelidir. Ölümden sonra mirasçılar arasında yapılan pay devriyle, mirasbırakanla sağlığında yapılan feragat sözleşmesi aynı işlem değildir.

Türk Medenî Kanunu, mirasbırakanın bir mirasçısıyla karşılıksız veya bir karşılık vererek feragat sözleşmesi yapmasına izin verir; feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder. Miras sözleşmesi için resmî vasiyetname şekli aranır. Bu nedenle aile içinde yazılmış her “pay istemiyorum” belgesini aynı hukuki sonuçta kabul etmeyin. Sözleşmenin aslını, taraflarını, düzenlenme biçimini ve hangi miras hakkını kapsadığını kontrol ettirin.

Feragatin sonradan etkisiz kalabileceği durumlar da vardır. Örneğin belli kişi lehine feragatte o kişinin mirasçı olamaması, kanundaki koşullarla feragatin hükümden düşmesine yol açabilir; lehine kişi belirtilmeyen sözleşmeler için de ayrı kural bulunur. Tarafların yazılı kaldırma anlaşması, karşı edimin yerine getirilmemesine bağlı dönme veya geçersizlik iddiası varsa bunlar ayrıca incelenir. Bir karşılık sağlanarak yapılan feragat, sözleşmede aksi yazmıyorsa feragat edenin altsoyu bakımından da sonuç doğurur; kardeşinizin durumuyla çocuklarının durumunu belgeden bağımsız değerlendirmeyin.

Feragat sözleşmesini, mirasçılık belgesini ve varsa sözleşmeyi etkileyen sonraki anlaşma veya mahkeme kararlarını kamulaştırma bedelinin hak sahipliği dosyasına sunun. Mevcut mirasçılık belgesinde eski pay görünmesiyle sözleşmenin sonuçlarını tartışmasız çözülmüş saymayın; belgenin geçersizliği ileri sürülebilir. Buna karşılık bankanın aile içi iddia üzerine miras paylarını kendiliğinden yeniden hesaplayacağını da varsaymayın. Sözleşmenin etkisi çekişmeliyse doğru hak sahipliği ve ödeme düzeninin ilgili hukuki süreçte açıklığa kavuşturulmasını sağlayın.