İlk adımlar
İlandan önce temelini attığım yapıyı sonradan tamamladım; yapım aşamalarını nasıl belgelemeliyim?
Yapıyı tek bir “tamamlanma tarihi” ile anlatmak yerine, ilan süresinin bittiği gün hangi imalatların fiilen mevcut olduğunu gösterin. Büyük projeye ilişkin özel sınırlama, kamu yararı kararının imzalandığı veya askıya çıktığı gün değil, on beş günlük ilan süresinin bitiminden itibaren beş yıllık dönemde yapılan sabit tesisler bakımından önem taşır. Temelin daha önce atılmış olması, sonradan yapılan bütün katların veya tesisatın da ilan öncesi kabul edileceğini göstermez.
Bir aşama çizelgesi hazırlayın: kazı ve temel, taşıyıcı sistem, duvar, çatı ve diğer tamamlamaların hangi tarihte hangi düzeyde bulunduğunu ayrı yazın. Varsa tarihli saha fotoğrafları, yapı denetim kayıtları, hakedişler, beton veya malzeme teslim belgeleri ve önceki tespitleri ilgili aşamayla eşleştirin. Ruhsat tarihi, yapının tamamının o tarihte yapılmış olduğunu kanıtlamaz; son abonelik veya kullanma tarihi de temelin ilk ne zaman mevcut olduğunu tek başına göstermez.
İdarenin envanterinde veya bilirkişi raporunda bütün yapı tek tarihle “ilan sonrası” sayılmışsa, hangi kısmın hangi belgeye dayanılarak dışlandığının açıklanmasını isteyin. Teknik incelemede ilan süresi sonunda mevcut bölüm ile sonraki ilavelerin ayrılmasını ve değer hesabındaki etkisinin gerekçelendirilmesini talep edin. Bu, temel yüzdesi üzerinden otomatik ödeme formülü değildir; yapının niteliği, aşamaların ispatı ve uygulanacak hüküm birlikte değerlendirilir.
Mahkemenin tescil kararından sonra yapılmış esaslı değişiklikler veya yeni inşaat varsa, ilan sınırlamasından ayrı olarak bu tarih de kontrol edilmelidir. Sadece eski bir temel kaydına dayanarak bütün yapının bedelini garanti kabul etmeyin; tersine sonradan tamamlanmış olması nedeniyle önceden mevcut kısmın hiç incelenmemesini de açıklamasız bırakmayın. Elinizdeki aşama kayıtlarını bedel dosyasına sunup keşif ve raporda bu ayrımın karşılanmasını takip edin.