Emsalin dövizle pazarlığı yapılmış ama tapuda lira yazıyorsa hangi bedel araştırılır?

Dövizle pazarlık konuşulmuş olması, satışın sonunda o döviz tutarı üzerinde kesin olarak anlaşıldığını göstermez. Tapudaki lira bedeli ile döviz iddiası arasında fark varsa, önce gerçek işlem bedelinin hangi para birimiyle ve hangi koşullarla kararlaştırıldığını araştırın. Ne sözlü döviz rakamı otomatik üstün tutulmalı ne de somut ödeme belgeleri sırf tapuda lira yazdığı için yok sayılmalıdır.

Satış sözleşmesini, resmi işlem belgesini ve satışla bağlantısı doğrulanabilen ödeme kayıtlarını birlikte inceletin. Döviz tutarı yalnız teklif mi, toplam fiyat mı, bir taksit mi; tapudaki lira tutarı hangi tarihteki hangi hesapla yazılmış? Ödeme başka bir borcu veya varlığı da kapsıyorsa ayrılmalıdır. Farkın yalnız kur çevriminden mi yoksa gerçekte farklı bir bedelden mi kaynaklandığı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Raporda dövizden liraya dönüşüm kullanılmışsa kurun türü, tarihi, kaynağı ve hesabı görünür olmalıdır. Geçmiş satışın döviz tutarını bugünkü kurla çarpıp doğrudan geçmiş satış bedeli saymak güvenilir bir karşılaştırma değildir. Gerçek satış koşullarına uygun lira karşılığını belirleme ile bu satış bedelini kamulaştırmanın değerleme tarihine uyarlama ayrı aşamalardır; aynı fiyat değişimi iki kez hesaba katılmamalıdır.

İtirazınızı kur tahminine değil, hangi belge ve tarihin yanlış veya eksik olduğuna yöneltin. Gerçek işlem bedeli güvenilir biçimde belirlenemiyorsa bu satışın uygun emsal olup olmadığı ve başka satışların araştırılması gerektiği tartışılmalıdır. Burada açıklanan, kamulaştırmada emsal bedelinin denetlenmesidir; tarafların dövizle sözleşme yapabilmesi, kendi ödeme borçları veya vergi yükümlülükleri için ayrıca ilgili düzenlemeler incelenir.