Yabancı uyruklu malik olarak adli yardım isteyebilir miyim?

Yabancı uyruklu olmanız, mahkemeden adli yardım istemenize tek başına engel değildir. Ancak Türkiye'de taşınmaz sahibi olmak da yardımdan otomatik yararlanacağınız anlamına gelmez. Hukuk Muhakemeleri Kanunundaki ödeme gücü ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması koşullarına ek olarak yabancılar için karşılıklılık şartı düzenlenmiştir; uygulanabilecek uluslararası sözleşmeler de incelenmelidir.

Vatandaşlığınızı, yerleşim ve ikamet durumunuzu gösteren belgeleri başvurunuza ekleyin. Türkiye ile ilgili devlet arasındaki yürürlükteki sözleşmenin adli yardım hükmü sizin durumunuzu kapsıyor mu, kontrol ettirin. Örneğin 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi, kapsamındaki devlet vatandaşlarına diğer taraf devletlerde, yardım istenen devletin mevzuatına uyulması şartıyla vatandaşlarla aynı esaslarda adli yardım öngörür. Bu kural bütün ülkelerin vatandaşlarına kendiliğinden uygulanmaz.

Yurtiçi ve varsa yurtdışı gelir ve malvarlığınızı, zorunlu geçim giderlerinizi ve davanın gerektirdiği giderleri açıklayın. Bir sözleşmenin eşit yararlanma imkânı sağlaması, mali koşulların incelenmeyeceği demek değildir. Yurtdışından alınan mali belgelerin hangi makamdan alınacağı, onay ve tercüme ihtiyacı da uygulanacak düzenlemeye göre belirlenmelidir; yalnız yabancı dilde bir belge sunmakla bütün inceleme tamamlanmış sayılmaz.

Yabancıdan istenebilecek teminat ile yargılama giderleri için adli yardım aynı başlık değildir; birinden muafiyet diğerinin bütün koşullarını otomatik ortadan kaldırmaz. Özel bir hukuki statünüz veya farklı bir sözleşmeye dayanan hakkınız varsa bunu da belirtin. Mahkeme yardımını ve barodan avukat görevlendirilmesini ayrıca takip edin; vatandaşlığınıza bakılarak genel bir kabul ya da ret varsaymak yerine hangi hükmün uygulandığının açıklanmasını isteyin.