Eski yirmi yıllık kural nedeniyle davam yıllar önce kesin reddedilmiş; iptal kararı bunu otomatik değiştirir mi?

Hayır; eski yirmi yıllık hükmün iptali, yıllar önce kesinleşmiş ret kararını kendiliğinden kaldırmaz. Önce ret kararının gerekçesini ve hüküm bölümünü bulun: Dava yalnız o süre geçtiği için mi reddedilmiş, yoksa mülkiyet, el atma veya başka bir nedenle de mi sonuçlanmış? Kesinleşmiş kararın varlığıyla henüz görülmekte olan dava aynı durumda değildir.

Ancak burada yalnız “kesinleşti, artık hiçbir yol yok” demek de eksik olabilir. Geçici 6. madde, kendi tarihsel kapsamına giren kamulaştırmasız el koyma nedeniyle açılmış tazminat davası süre bakımından dava hakkının düştüğü gerekçesiyle reddedilenler için bedele ilişkin hükümlerinin uygulanacağını ayrıca düzenler. Bu, eski hükmün kendiliğinden silinmesi değil, kanundaki özel koşullara göre değerlendirilmesi gereken ayrı bir imkândır.

Bu özel düzenleme bakımından fiilî el atmanın 9 Ekim 1956 ile 4 Kasım 1983 arasındaki kanuni kapsama girip girmediği önemlidir. Madde, önceki davada tazminat almaya hak kazanmış olanları ve süre dışındaki sebeplerle davaları reddedilenleri ayrıca ayırır. Dolayısıyla her eski ret kararını aynı kapsamda göstermeyin; yalnız “yirmi yıl sözü kararda geçiyor” bilgisi yeterli değildir.

Önceki dava dilekçesi, bütün kararlar, kesinleşme kaydı ve varsa ödeme bilgisiyle birlikte el atmanın tarihini gösteren belgeleri hazırlayın. Talebinize hangi özel düzenlemenin uygulanacağını ve önceki kararın hangi hususları kesin olarak çözdüğünü inceletin. Aynı davayı hiçbir yeni hukuki değerlendirme yapmadan yeniden açmakla, özel kanuni imkândan koşulları içinde yararlanmayı istemek farklıdır; otomatik kazanma veya yeniden yargılama sözü verilemez.