Sulama kanalını DSİ yaptıktan sonra birliğe devretmişse taşınmaz mülkiyeti de birliğe geçmiş sayılır mı?

Hayır; sulama tesisinin birliğe devredilmiş olması, taşınmaz mülkiyetinin de aynı işlemle birliğe geçtiğini tek başına göstermez. Sulama Birlikleri Kanunu “devir” sözcüğünü özel olarak tanımlar: DSİ ile birlik arasındaki sözleşmeye göre tesisin işletme, bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunun devridir. Bu nedenle birliğin kanalı işletmesiyle tapuda malik olması ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Birliğin görev alanının sınırı, kapsamı ve adı DSİ tarafından belirlenir; birlik devraldığı tesisleri ana statü ve devir sözleşmesindeki esaslara göre yönetir. Kanun ayrıca birliğe hizmet ettiği hâlde devir kapsamı dışında kalan ve DSİ'nin işlettiği ortak tesisleri de ayrı tanımlar. Aynı sulama projesindeki her kanal, yapı veya alanın mutlaka aynı kapsamda devredildiğini varsaymayın.

DSİ'den ve birlikten devir sözleşmesini, hangi tesis ve alanları kapsadığını gösteren ekleri ve güncel tapu kayıtlarını isteyin. Taşınmazın mülkiyeti alınmış mı, yoksa özel arazi üzerinde yalnız irtifak mı kurulmuş, bunu da ayırın. İşletme devrini gösteren yazı, mevcut irtifakın bütün arazi mülkiyetine dönüştüğünü veya sonradan yeni alanların da edinildiğini göstermez.

Birlik yeni çalışma için arazinize girmek istiyorsa, mevcut hakkın kapsamıyla yapılacak işin yerini ve amacını karşılaştırın. Sırf birliğin bakım yaptığı veya hizmet bedeli topladığı gerekçesiyle malik olduğunu kabul etmeyin; fakat tapuda adı görünmüyor diye işletme ve bakım görevinin de hiç bulunmadığını düşünmeyin. Ayrıca ayrı bir mülkiyet devri yapılmış olduğu ileri sürülüyorsa, bunun dayanağı ve tapu işlemi ayrıca gösterilmelidir. Bu cevap birliklerin hiçbir yolla taşınmaz edinemeyeceği anlamına gelmez.