İlk adımlar
Birden fazla ili geçen devlet projesinde her il ayrı kamu yararı kararı almış; merkezi karar gerekir mi?
Kamulaştırma gerçekten birden çok il sınırı içinde Devlet yararına yürütülüyorsa, genel usulde kamu yararı kararını Cumhurbaşkanı verir. Her ilin ayrı ayrı aldığı yerel kararlar, bu kapsam için öngörülen merkezî kararın yerine kendiliğinden geçmez. Bu yüzden yalnız kendi ilinizdeki kararı değil, projenin iller arası kapsamını ve dayandığı asıl kararı da incelemek gerekir.
Önce “devlet projesi” sözünün dosyada ne anlama geldiğini belirleyin. Kamuya hizmet eden her proje, karar yetkisi bakımından Devlet yararına kamulaştırmayla aynı sınıfa girmez; ayrı bir kamu tüzelkişisinin kendi adına yürüttüğü işin yetki düzeni farklı olabilir. Ayrıca yerel belgeler ayrı kamu yararı kararları mı, yoksa merkezî kararı uygulayan parsel ve etap işlemleri mi? Valilik yazısının veya yerel kurul kararının varlığı, mutlaka merkezî kararın bulunmadığını göstermez.
İdareden projenin hangi illeri kapsadığını gösteren onaylı kapsam belgesini, kamu yararı kararının tarih ve sayısını, yerel kararların bu karara bağlantısını ve parselinizi gösteren ekleri isteyin. İşin etaplara bölündüğü söyleniyorsa, sizin etabın aynı Devlet projesinin bir parçası mı yoksa ayrı bir iş mi olduğunun dayanağı açıklanmalıdır. Yalnız farklı dosya numaraları veya ayrı il listeleri kullanılması, karar merciinin doğru seçildiğini tek başına kanıtlamaz.
Kanunun ilgili bakanlığı yetkili kıldığı bir karar yolu varsa onun dayanağı ayrıca gösterilmelidir; Cumhurbaşkanı veya bakanlık tarafından verilen kamu yararı kararları ayrıca onaylanmaz. Hizmet onaylı imar planına ya da ilgili bakanlıkça onaylı özel plan ve projeye göre yürütülüyorsa da ayrıca kamu yararı kararı yerine yetkili icra organının kamulaştırmaya başlama kararı gerekir. Bu ihtimalleri ayırmadan yalnız “her il karar almış” gerekçesiyle kesin geçerlilik veya geçersizlik sonucu çıkarmayın. Belgeleri toplarken gelen mahkeme tebligatının dava süresini ayrıca kontrol ettirin.