Mirasın hükmen reddini ileri sürüyorsam kamulaştırma parasını çekmem bu iddiamla çelişir mi?

Evet, terekeye ait kamulaştırma parasını mirasçı sıfatıyla çekip kendinize mal etmeniz, mirasın hükmen reddi iddianızla çelişebilir. Hükmen rette yalnız mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması değil, sizin terekeyi sahiplenen işlemler yapıp yapmadığınız da değerlendirilir. “Borçları reddediyorum, bu parayı yine de alırım” düşüncesi güvenli değildir.

Yargısal uygulamada, mirasbırakanın banka hesabındaki paranın mirasçılarca verilen vekâletle çekilmesi terekeyi sahiplenme sayılmış ve hükmen ret isteminin reddi gerektiği belirtilmiştir. Bu örnek, tahsilin başka bir mirasçı eliyle yapılmasının riski kendiliğinden kaldırmadığını gösterir. Bununla birlikte yalnız hesap hakkında bilgi istemek, koruyucu işlem yapmak ve parayı kişisel kullanımınıza almak aynı davranış değildir; işlemin gerçek amacı ve sonucu incelenmelidir.

Paranın gerçekten mirasbırakanın terekesine mi, yoksa sizin zaten sahip olduğunuz ayrı bir paya mı ait olduğunu ayırın. Ölüm tarihinde mevcut kamulaştırma alacağı, bedel henüz ödenmemiş olsa da terekenin aktif-pasif değerlendirmesinde göz ardı edilmemelidir. Banka hareketlerini, tahsil talimatını, vekâletnameyi, ödemenin kaynağını ve tutarın nasıl kullanıldığını saklayın; tüm parayı kişisel hesabınıza alıp yalnız açıklamasına “ihtirazi kayıt” yazmanın sonucu mutlaka düzelttiğini varsaymayın.

Tahsil etmeden önce hükmen ret dosyasını yürüten hukukçuyla paranın korunması için hangi işlemin yapılabileceğini değerlendirin. Kanun, zamanaşımı veya hak düşümü süresini önlemek amacıyla dava veya icra takibi yapılmasını ret hakkını düşüren davranıştan ayırır; bu istisna, bedeli serbestçe çekip harcama izni değildir. Ödeme yapıldıysa bunu gizlemeyin; hangi tutarın kime ait olduğu ve hangi işlemin gerçekleştiği somut belgelerle açıklanmalıdır.