Kooperatiften ayrıldım fakat payımın karşılığı ödenmedi; kamulaştırma parasına hak iddia edebilir miyim?

Kooperatiften ayrıldığınızda size ödenmesi gereken bir alacak bulunabilir; fakat bu alacağın ödenmemiş olması sizi kooperatif arsasının maliki veya kamulaştırma bedelinin doğrudan alacaklısı yapmaz. Önce ortaklıktan ayrılmanızın tarihi ve hukuki durumu ile kooperatife karşı hangi alacağı ileri sürdüğünüz belirlenmelidir. “Kooperatif para tahsil etti, eski ortağa aynı oranda ödeme zorunlu” sonucu kendiliğinden doğmaz.

Kooperatifler Kanunu, çıkan veya çıkarılan ortağın kooperatif varlığı üzerindeki haklarının anasözleşmede gösterileceğini ve bu hakların yedek akçeler hariç ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacağını düzenler. Bu nedenle yalnız bugünkü kamulaştırma tahsilatını veya aidat toplamınızı esas alarak kesin bir pay çıkarılamaz. Kamulaştırma alacağının ilgili hesap dönemindeki durumu, ayrılma yılı bilançosu ve anasözleşme birlikte incelenmelidir.

Kanunda, kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek iadelerin ve ödemelerin genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilmesi de düzenlenmiştir. Bu, yönetimin her ödeme talebini gerekçesiz ve süresiz bekletebileceği anlamına gelmez. Çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen ya da tamamen yoksun kalacağını öngören şartlar hükümsüzdür. Alacak ve haklar için kanunda, istenebilecekleri günden başlayan beş yıllık zamanaşımı bulunduğundan yalnız kamulaştırma parasının gelmesini beklemek risklidir.

Ayrılma veya çıkarılma belgelerini, anasözleşmeyi, ilgili yıl bilançosunu, ödeme kayıtlarını ve varsa geciktirme kararını temin ederek alacağın hesabını ve ne zaman istenebilir olduğunu yazılı olarak netleştirin. Ödeme yapılmıyorsa talep kooperatife karşı uygun yolla takip edilir; idarenin kooperatife yapacağı ödemeyi doğrudan kendinize istemekle aynı şey değildir. Belirli bir konutun size daha önce tescili, ayrıca yapılmış alacak devri veya mevcut haciz gibi başka bir dayanak varsa bunlar ayrılma hesabından ayrı incelenmelidir.