1956–1983 el atmasıyla yeni el atma arasında ödeme kuralları aynı mı?

Aynı olduklarını varsaymayın. 1956–1983 dönemine ilişkin geçici 6. maddenin ödeme hükümleriyle, daha sonraki belirli dönemler için getirilen geçici 19. madde ayrı düzenlemelerdir. Sonraki el atmaların hiçbirinde bütçe payı veya taksit hükmü yokmuş gibi davranmak da doğru değildir. Önce müdahalenin tarihini ve ödemenin dayandığı hükmü belirleyin.

Geçici 6. maddede, uzlaşmayla kararlaştırılan bedelin bütçe imkânları içinde sonraki yıllara yayılan taksitlerle ödenebilmesi ve taksitli ödeme süresince kanuni faiz ödenmesi düzenlenir. Kesinleşmiş mahkeme kararlarına dayanan ödemeler için ayrıca bütçe payı ve bu pay alacakları karşılamadığında oranlı, taksitli ödeme hükümleri vardır. Anlaşma taksitleriyle mahkeme kararından sonra işletilen ödeme düzenini birbirine karıştırmayın.

Geçici 19. madde ise metninde 4 Kasım 1983 ile 28 Temmuz 2021 arasında tanımlanan el atmalar nedeniyle açılan davalarda hükmedilen bedel ve tazminatlar için ayrı bütçe payı ve taksit hükümleri getirir. Ayrıca yürürlüğe girdiğinde bedeli ödenmemiş davalara ve icra takiplerine uygulanmasına ilişkin hüküm içerir. Bu nedenle sonraki bir müdahalede idarenin dayanağı gerçekten bu madde mi, kapsam ve tarih koşulları var mı, ayrı kontrol edilmelidir; madde bütün sonraki yıllardaki el atmalara sınırsız izin değildir.

İki düzenlemenin bütçe paylarını ve faiz hükümlerini de tek bir standart hesap gibi kullanmayın. Geçici 19. maddenin faizle ilgili eski cümlesi iptal edilmiş durumdadır; geçici 6. maddedeki kanuni faiz ifadesini yeni dönem alacağına doğrudan kopyalamayın. Somut faiz için kararın içeriği, ödeme dönemi ve uygulanacak güncel hukuki dayanak ayrıca incelenmelidir.

İdareden uyguladığı maddeyi, anlaşma veya mahkeme kararını, ayrılan payın hesabını, taksit planını ve faiz dökümünü isteyin. Normal kamulaştırmanın belirli projeler için öngördüğü taksit istisnası da bu eski el atma hükümlerinden farklıdır. Aynı parselin farklı tarihlerde alınmış bölümleri varsa tarih ve alan ayrımını hesapta görünür tutun; yalnız “bütçe yok” açıklaması hangi özel hükmün uygulanacağını göstermez.